15 bijzondere weetjes over Tanzania

Tanzania is een land vol fascinerende verhalen en minder bekende geheimen, waarvan veel buiten Oost-Afrika nauwelijks bekend zijn. Het land staat misschien niet in dezelfde culturele schijnwerpers als Parijs of Rome, maar Tanzania heeft een rijke geschiedenis en indrukwekkende natuurwonderen die uitnodigen tot ontdekking. Van oude raadsels, zoals de verdwenen stad Rapta, tot bijzondere wilde dieren en opmerkelijke historische gebeurtenissen: in Tanzania valt veel te ontdekken.

Altezza Travel verdiept zich voortdurend in de regio’s, geschiedenis en cultuur van Tanzania en stelde daarom een lijst samen met 15 bijzondere feiten over dit land. U leest onder meer over een vulkaankrater vol wilde dieren, de laatste slavenmarkt ter wereld, een geheim experiment op een onbewoond eiland en de kortste oorlog uit de menselijke geschiedenis. Veel leesplezier.

1. Tanzania is veiliger dan veel verder ontwikkelde landen

Elk jaar stelt het Institute for Economics and Peace, waarvan het onderzoek zelfs door de Wereldbank en de VN wordt gebruikt, de "Global Peace Index" samen. De analyse is gebaseerd op 23 verschillende indicatoren die invloed hebben op de economische, politieke en sociale stabiliteit van landen.

In de ranglijst van 2024 staat Tanzania op de 65e plaats, vóór de Verenigde Staten, Frankrijk, China, India, Turkije en Brazilië. Het land wordt zelfs als veilig beschouwd voor alleenreizende vrouwen.

2. Het is de thuisbasis van de hoogste berg van Afrika

De slapende stratovulkaan Kilimanjaro ligt in het gelijknamige nationale park en rijst tot 5.895 meter boven zeeniveau. Daarmee is dit het hoogste punt van het continent, de hoogste vrijstaande berg ter wereld en een van de beroemde "Seven Summits".

Ondanks zijn indrukwekkende status is de Kilimanjaro voor vrijwel iedereen met een goede fysieke conditie te beklimmen. Klimervaring of alpiene uitrusting is niet nodig. Acht routes leiden naar de top van de berg, Uhuru Peak. De gemiddelde expeditie duurt slechts 7 tot 8 dagen. Ter vergelijking: een beklimming van Everest neemt ongeveer 2 maanden in beslag.

3. Bijna 30% van Tanzania bestaat uit beschermde natuurgebieden

Tanzania is het grootste land van Oost-Afrika en telt tientallen nationale parken, reservaten en andere beschermde natuurgebieden. Samen beslaan ze een oppervlakte die groter is dan die van veel Europese landen, waaronder Italië, Griekenland, Tsjechië, Denemarken, Nederland en vele andere. Het Selous Game Reserve in Tanzania was ooit het grootste nationale park van heel Afrika. Tegenwoordig is het, deels, hernoemd tot Nyerere Nationaal Park, en reizigers kunnen in dit Afrikaanse land op safari in deze bekende gebieden.

Daardoor heeft Tanzania een van de hoogste concentraties wilde dieren en enkele van de beste plekken ter wereld voor dierenobservatie. Hier ziet u de Big Five: leeuwen, olifanten, buffels, neushoorns en luipaarden.

4. Tanzania heeft zijn eigen verloren "Atlantis"

In de oudheid werd de Oost-Afrikaanse kust Azania genoemd, met Rapta als belangrijkste stad. Rapta gold als een van de rijkste metropolen van zijn tijd en bloeide ongeveer 2.000 jaar geleden dankzij de handel met Arabische landen.

Rapta wordt genoemd in de Geografie van Ptolemaeus en in de Periplus van de Erythreïsche Zee. Vermoedelijk lag de stad in het huidige Tanzania: in de delta van de Rufiji rivier, nabij Kilwa Kisiwani of bij Mafia Island. Zeker is dat echter niet.

De moderne wetenschap weet vrijwel niets over de geschiedenis van Rapta. De stad verdween meer dan 1.600 jaar geleden spoorloos, en de zoektocht naar sporen van de verloren stad gaat tot op de dag van vandaag door, al gebeurt dat niet bijzonder intensief. In 2016 ontdekte duiker Alan Sutton enkele duizenden stenen blokken bij Mafia Island. Volgens archeoloog professor Felix Chami van de University of Dar es Salaam zouden dit heel goed de resten van Rapta kunnen zijn.

5. De grote migratie van de gnoes vindt plaats in het Serengeti Nationaal Park

Het Serengeti Nationaal Park vormt het toneel van een van de meest indrukwekkende natuurfenomenen ter wereld: de grote migratie. Honderdduizenden hoefdieren, waaronder zebra’s en antilopen, sluiten zich aan bij een kudde van 1,5 miljoen dieren die over de Afrikaanse vlaktes trekt op zoek naar nieuw leefgebied.

Daarnaast leven in het park de Afrikaanse Big Five, maar ook giraffen, nijlpaarden, krokodillen, tientallen andere soorten grote zoogdieren en ongeveer 500 vogelsoorten. De Serengeti staat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

6. Zanzibar in Tanzania staat bekend om de kortste oorlog uit de geschiedenis

Op 25 augustus 1896 overleed de sultan van Zanzibar, Hamad bin Thuwaini, die de steun had van het Britse koloniale bestuur. Op de dag van zijn dood greep zijn neef Khalid bin Barghash, die met Duitsland samenwerkte, via een staatsgreep de macht.

Als reactie stuurde Groot-Brittannië een marinevloot naar de kust van Zanzibar en stelde het een ultimatum: Barghash moest afstand doen van zijn aanspraak op de troon, de ontwapening bevelen en de vlag uiterlijk om 9:00 uur op 27 augustus laten strijken. Hoewel zijn leger veel kleiner en slechter bewapend was, besloot de nieuwe sultan stand te houden. De Britten deden hetzelfde.

Zoals aangekondigd opende de vloot om 9:00 uur het vuur op het paleis, de weinige kanonnen en het enige schip van het sultanaat. Daarmee begon de Anglo-Zanzibaraanse Oorlog, die slechts 38 minuten duurde en daarmee de kortste oorlog uit de geschiedenis werd.

7. In Tanzania leven leeuwen die in bomen klimmen

Waarschijnlijk hebt u weleens foto’s gezien van leeuwen die op boomtakken rusten. Deze beelden zijn gemaakt in Tanzania, vooral in de nationale parken Lake Manyara, Tarangire en Serengeti.

De precieze reden voor dit gedrag is onbekend. Een van de meest gangbare theorieën is dat leeuwen in bomen klimmen om aan insectenbeten en hitte te ontsnappen. Het argument dat leeuwen katten zijn, en dat katten nu eenmaal graag klimmen, houdt geen stand: deze roofdieren vertonen dit gedrag nergens anders ter wereld. Tijdens een safari in het Lake Manyara Nationaal Park, het Tarangire Nationaal Park of het Serengeti Nationaal Park in Tanzania bestaat de kans dat u dit bijzondere natuurverschijnsel met eigen ogen ziet.

8. Olduvai-kloof – de bakermat van de mensheid

De Olduvai-kloof ligt in het noorden van Tanzania. Het is een 48 kilometer lange ravijn, vaak aangeduid als de "bakermat van de mensheid". Gedurende de 20e eeuw leidden archeologische opgravingen hier tot sensationele ontdekkingen. Zo werden er resten van vroege menselijke voorouders en de eerste werktuigen gevonden, die tot 2 miljoen jaar oud zijn. Onderzoek en discussies over de vroegste mensen gaan tot op de dag van vandaag door.

Opmerkelijk genoeg werd deze plek bijna bij toeval ontdekt. Tot de 19e eeuw stond de Olduvai-kloof niet centraal in de internationale wetenschappelijke belangstelling. In 1911 arriveerde de Duitse neuroloog en paleontoloog Wilhelm Kattwinkel in Tanzania om slaapziekte te bestuderen, die destijds veel levens eiste. Tijdens deze reis ontdekte hij mogelijk waardevolle fossielen in het gebied. Slechts 2 jaar later begonnen de opgravingen.

Het is goed om te vermelden dat Olduvai niet de enige plek is waar fossielen van zo’n hoge ouderdom zijn gevonden. De door UNESCO erkende "Cradle of Humankind" omvat ook de provincie Gauteng in Zuid-Afrika, waar in de grotten van Sterkfontein halverwege de 20e eeuw 2,3 miljoen jaar oude fossielen van Australopithecus werden ontdekt.

9. De Ngorongoro-krater wemelt van de wilde dieren

Om verwarring te voorkomen: de Ngorongoro-krater is slechts een klein deel van het veel grotere Ngorongoro Conservation Area, dat meer dan 8.200 km² beslaat. Ter vergelijking: het gebied is groter dan Luxemburg, Singapore, de Maagdeneilanden en de Faeröer samen. Zelfs Hongkong zou er nog bij passen.

Het reservaat herbergt ongeveer 25.000 grote zoogdieren, waarvan de meeste in de 260 km² grote krater leven. Dat is bijna 130 keer zo groot als Monaco. De concentratie wilde dieren is zo hoog dat u tijdens een safari elke 5–10 minuten nieuwe dieren tegenkomt. Ngorongoro wordt beschouwd als een van de mooiste plekken om wilde dieren te observeren en staat, net als de Serengeti, op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

10. Tanzania wordt omringd door de wateren van de Grote Afrikaanse Meren

Het land ligt in de Oost-Afrikaanse Slenk, waarlangs enkele van de grootste zoetwatermeren ter wereld liggen. Deze meren staan bekend als de Grote Afrikaanse Meren en worden soms zelfs binnenzeeën genoemd. Tanzania heeft toegang tot 3 van deze meren.

• Lake Victoria, dat ook grenst aan Oeganda en Kenia, is het grootste meer van het continent en het op een na grootste ter wereld na Lake Superior in Noord-Amerika. Met een oppervlakte van 68.800 km² zou Venetië er gemakkelijk 165 keer in passen.
• Lake Tanganyika, dat grenst aan Congo, Zambia en Burundi, is het diepste meer van Afrika en het op een na diepste ter wereld na het Baikalmeer in Rusland. De gemiddelde diepte bedraagt 570 meter en het diepste punt ligt op 1.470 meter. Ter vergelijking: de Adriatische Zee is 1.230 meter diep.
• Lake Nyasa (Lake Malawi), waarvan de oevers ook bij Mozambique en Malawi horen, heeft de grootste verscheidenheid aan vissoorten ter wereld. Volgens voorzichtige schattingen leven er meer dan 1.000 soorten, en dat aantal neemt bijna wekelijks toe. Veel bewoners van het meer komen nergens anders voor.

11. De eerste gedocumenteerde chimpanseesoorlog vond plaats in Tanzania

Gombe Stream is het kleinste nationale park van Tanzania en ligt aan de oevers van Lake Tanganyika. Het werd vooral bekend door het werk van Jane Goodall, de gerenommeerde Britse primatoloog die jarenlang in het Gombe Stream Nationaal Park woonde en het sociale gedrag en de intelligentie van chimpansees bestudeerde. Veel van onze moderne inzichten in chimpansees zijn aan haar te danken. Goodall was bijvoorbeeld de eerste die waarnam dat chimpansees primitieve werktuigen gebruiken, vlees eten, samen jagen en zelfs oorlog voeren.

In 1974 merkte zij een splitsing op binnen één chimpanseegroep: 6 mannetjes, 3 volwassen vrouwtjes en enkele jongen scheidden zich af van de rest en begonnen geïsoleerd te leven. Dat werd door de hoofdgroep niet geaccepteerd. In de daaropvolgende 4 jaar zette deze groep hinderlagen op en viel zij de "rebellen" met geweld aan. Slechts enkele vrouwtjes overleefden, mishandeld en ontvoerd. Toen het laatste lid van de afgescheiden groep stierf, namen de overwinnaars het territorium over.

Dit is het eerste gedocumenteerde geval van opzettelijk doden onder chimpansees, bekend als de "Gombe Chimpanzee War". Aanvankelijk kreeg de ontdekking van Jane Goodall kritiek, omdat wetenschappelijke modellen van menselijk en dierlijk gedrag eerder nooit met elkaar waren verbonden. Latere studies in Gombe en in andere landen, zoals de Democratische Republiek Congo, bevestigden echter dat chimpansees daadwerkelijk in staat zijn echte oorlogen te voeren.

12. Tanzania heeft twee hoofdsteden

Dar es Salaam is de grootste havenstad van Tanzania, met meer dan 5 miljoen inwoners. Officieel was het vanaf 1961 de hoofdstad. Hoewel de stad die status juridisch verloor, zijn de meeste overheidsinstellingen, grote bedrijven en ondernemingen er nog altijd gevestigd.

In 1996 werd de hoofdstad verplaatst naar Dodoma, al is er sindsdien weinig veranderd. In bijna 30 jaar zijn, op enkele uitzonderingen na, alleen de presidentiële residentie en een paar ministeries daadwerkelijk verhuisd. Dar es Salaam blijft het economische en culturele centrum van het land.

13. In Tanzania worden meer dan 120 talen gesproken en er zijn talrijke inheemse religies

Tanzania kan worden beschouwd als een van de meest multiculturele landen ter wereld. Er leven meer dan 120 verschillende etnische groepen en stammen in Tanzania, en er worden ongeveer evenveel talen gesproken. De officiële talen zijn Engels en Swahili, dat ondanks zijn oorsprong als mengvorm van Bantoedialecten en Arabisch geldt als lingua franca voor alle oorspronkelijke inwoners. Het wordt op scholen onderwezen.

De meeste andere talen zijn geïsoleerd: ze worden alleen binnen een specifieke etnische groep gesproken. Sandawe en Hadza vallen daarbij op door hun kenmerkende klikmedeklinkers, die nergens anders op aarde voorkomen.

Wat betreft religies in Tanzania: volgens schattingen is 63% van de inwoners christen, 34% moslim, en de rest hangt boeddhisme, jodendom, hindoeïsme en andere religies aan, waaronder traditionele Afrikaanse geloofsvormen. Die laatste zijn bijzonder interessant voor wie zich verdiept in lokale cultuur, omdat ze voorouderverering, geloof in geesten en hekserij kunnen omvatten.

14. Zanzibar was de locatie van de laatste slavenmarkt ter wereld

Tegenwoordig staat Zanzibar bekend als een geliefde reisbestemming met goede hotels, witte zandstranden en koloniale architectuur in het historische centrum. Slechts 150 jaar geleden bevond zich hier echter een van de grootste slavenmarkten van Afrika, waar jaarlijks tot 50.000 mensen werden verkocht. Arabische en Indiase handelaren legden in de regio veel handelsroutes aan, waardoor ook de slavenhandel kon floreren.

Slavernij werd in Zanzibar in 1870 verboden, al bleef de praktijk nog enige tijd bestaan. In 1873 werd onder druk van Groot-Brittannië de laatste slavenmarkt ter wereld gesloten. Tegenwoordig staat op die plek in Stone Town een herdenkingscomplex.

15. Op Rubondo Island werd een geheim experiment met dieren uitgevoerd

Bezoekers van Tanzania kunnen deel worden van een verborgen jungle-experiment dat begon in het Berlijn van de Tweede Wereldoorlog. De Duitse professor en Wehrmacht-dierenarts Bernhard Grzimek vluchtte vanuit de Duitse hoofdstad naar het pas bevrijde Frankfurt am Main. Daar werd hij eerst directeur van een dierentuin en later leider van de Frankfurt Zoological Society.

In 1966 besloot Grzimek chimpansees te redden die in Afrika in het wild waren gevangen en in Europese dierentuinen en circussen tot een langzame dood waren veroordeeld. Hij bracht ze terug naar hun oorspronkelijke leefgebied – ditmaal naar het onbewoonde Rubondo Island in Lake Victoria.

Het experiment, bijgenaamd "Noah’s Ark", was riskant en bijzonder, omdat de primaten niet aan het wild waren aangepast. Toch leerden ze voedsel te vinden, nesten te bouwen, jongen groot te brengen en vormden ze uiteindelijk een typische chimpanseesamenleving. Later werden ook andere dieren, waaronder giraffen, olifanten en antilopen, op het eiland geïntroduceerd.

Voor de dieren is leven in een beschermd reservaat, afgescheiden van het vasteland, veilig. De nakomelingen van de chimpansees die uit Europa waren gered, groeiden echter op zonder vertrouwd te raken met mensen, waardoor het voor wetenschappers moeilijk is om hen in hun natuurlijke omgeving te observeren.

Om dit aan te pakken lanceerde de Tanzania National Parks Authority in 2015 de Rubondo Island Chimpanzee Habituation Experience, waarbij bezoekers als ambassadeurs van de mensheid kunnen optreden. Het doel van het project is dat reizigers kennis maken met Rubondo en zijn bewoners, terwijl de wilde dieren van het eiland op hun beurt vertrouwd raken met bezoekers. Hoewel het project het aantal geslaagde safari’s door de jaren heen heeft vergroot, is een ontmoeting met de schuwe chimpansees nog altijd niet gegarandeerd. Of gasten de mensapen nu wel of niet zien, hun aanwezigheid in de jungle blijft niet onopgemerkt en laat de chimpansees zien dat mensen geen bedreiging vormen.

Meer weten over reizen in Tanzania?

Ons team denkt graag met u mee. We kennen de belangrijkste bestemmingen in Tanzania uit eigen ervaring. Onze reisspecialisten aan de voet van de Kilimanjaro delen praktische tips en helpen u uw reis zorgvuldig vorm te geven.

Meer interessante artikelen