10 beste activiteiten op Zanzibar

Tijdens een reis naar Zanzibar kunt u:

• Ontspannen in strandresorts aan de warme Indische Oceaan
• Duiken, snorkelen en kitesurfen
• Begeleide excursies maken rond specerijenteelt, de geschiedenis van de slavenhandel en de Swahili-cultuur
• Door de straten van het historische Stone Town dwalen
• De lokale keuken proeven, waarin verse vis en zeevruchten centraal staan
• Boottochten maken en andere eilanden in de archipel bezoeken

Het aanbod aan excursies en activiteiten op Zanzibar is groot, maar de kwaliteit loopt sterk uiteen. Sommige activiteiten worden oprecht verantwoord georganiseerd en ondersteunen lokale gemeenschappen, terwijl andere draaien om dierenexploitatie en schade toebrengen aan wilde dieren. Hieronder bespreken we de volle breedte van activiteiten op Zanzibar en de mooiste bezienswaardigheden. Ook leggen we uit welke activiteiten u beter overslaat als u wilt dat uw reis aansluit bij verantwoord toerisme.

Een belangrijke kanttekening: niet alle boottochten en excursies worden veilig uitgevoerd, en ongelukken kunnen gebeuren. Dat weegt extra zwaar wanneer u met kinderen reist. In deze gids leest u waar u op moet letten, zodat u kiest voor operators die veiligheid serieus nemen.

Een wandeling door Stone Town

Stone Town is de historische wijk van Zanzibar City, de enige grote stad in de hele archipel. De wijk is klein, minder dan 1 km². U verkent Stone Town in een paar uur, met een lokale gids of door u simpelweg door de steegjes te laten leiden. De meeste gebouwen zijn opgetrokken uit koraalkalksteen en afgewerkt met mangrovehout.

Stone Town is een van de historische centra van de Swahili-cultuur in Afrika, al is de stad sterk gevormd door Indo-Arabische invloeden. De meeste huizen stammen uit de 18e en 19e eeuw. Veel gevels zijn versierd met uitgesneden houten deuren, een van de belangrijkste culturele schatten van Zanzibar. Het stratenplan van Stone Town wordt bepaald door smalle, kronkelende stegen, omsloten binnenplaatsen en talloze kleine winkels op de begane grond. Souvenirwinkels, cafés en hotels met rooftoprestaurants zijn er overal te vinden.

Belangrijke bezienswaardigheden in Stone Town die een bezoek waard zijn:

• Old Fort – een Omaans fort dat ooit dienstdeed als gevangenis en kazerne, en nu onderdak biedt aan souvenirverkopers en een festivalamfitheater
• House of Wonders – het paleis van de sultan, later het eerste gebouw in heel Oost-Afrika met een lift en elektriciteit
• Old Dispensary – een prachtig Indiaas gebouw met uitgesneden houten balkons en zuilen
• St. Joseph’s Cathedral – een elegante rooms-katholieke kerk;
• Christ Church – een Anglicaanse kathedraal, gebouwd op de plek van de laatste slavenmarkt van Zanzibar
• Het huis van de beruchte slavenhandelaar Tippu Tip
• Hamamni Baths – Perzische baden die tegenwoordig als museum worden gebruikt
• Freddie Mercury Museum – het gebouw waar de familie van de latere popster woonde

Een excursie naar een specerijenplantage

Het hoofdeiland van Zanzibar staat bekend om zijn specerijenplantages. Net als de Molukken in Indonesië wordt het vaak het specerijeneiland genoemd. In het verleden was Zanzibar ’s werelds grootste leverancier van kruidnagel. Tijdens begeleide excursies bezoekt u de specerijentuinen van Zanzibar en ziet u hoe kruidnagel, kaneel, vanille, peper, nootmuskaat en andere culinaire gewassen worden verbouwd. Gidsen delen doorgaans interessante achtergrondinformatie, leggen lokale landbouwmethoden uit en beantwoorden vragen van gasten.

Reist u in het fruitseizoen, dan kunt u lokale vruchten proeven; mango’s, lychees en ananassen komen veel voor. Aan het einde van de excursie zijn specerijen per gewicht of in kant-en-klare geschenksets te koop om mee naar huis te nemen, voor uzelf of als souvenir uit Tanzania.

Ontspannen aan de mooiste stranden van Zanzibar

De populaire stranden van Zanzibar zijn grofweg in drie gebieden te verdelen: het noorden, het noordoosten en het zuidoosten. In het noorden is het het drukst, omdat de getijden daar het minst merkbaar zijn. De twee belangrijkste noordelijke stranden, Nungwi en Kendwa, hebben de ruimste keuze aan restaurants en activiteiten. Aan de oostkust heeft eb veel invloed, maar juist daar zijn de omstandigheden voor kitesurfen het best, vooral bij Paje Beach. Ook in andere gebieden, zoals het zuiden, liggen stranden waar het comfort minder afhangt van de kustcondities en meer van het specifieke hotel.

De stranden van Zanzibar vergeleken

Kleine eilanden rond Zanzibar

Rond het hoofdeiland van Zanzibar liggen veel kleine eilanden verspreid, bereikbaar per boot. Reizigers komen er vaak voor de rust en het prachtige uitzicht. Houd er wel rekening mee dat deze plekken druk kunnen worden, vooral op piekuren in het hoogseizoen: van juni tot oktober en van december tot maart.

De populairste eilanden van Zanzibar onder reizigers zijn:

• Mnemba – een ideale plek om te snorkelen en te duiken in helder water bij koraalriffen
• Nakupenda – geen eiland, maar een zandbank bij Stone Town met een populair strand, alleen bereikbaar bij eb
• Chumbe – een eiland met een particulier zeereservaat, ideaal voor ecotoerisme en snorkelen
• Tumbatu – een bewoond eiland met dorpen en afgelegen stranden
• Kwale – samen met Ukombe, Sume en andere eilanden onderdeel van het beschermde Menai Bay Conservation Area, en geliefd om snorkelen in de lagune en het observeren van dolfijnen
• Bawe, bekend om het strand en goede snorkelmogelijkheden
• Changuu, ook bekend als Prison Island of Giant Tortoise Island – bezocht vanwege de reuzenschildpadden, die tot 200 kg kunnen wegen.

Een zeesafari op de Indische Oceaan

“Zeesafari” is een gangbare benaming voor boottochten die draaien om het spotten van dieren in de Indische Oceaan. Zanzibar heeft volop mogelijkheden. Belangrijk is vooral dat u een betrouwbare boot kiest en op het juiste moment van de dag vertrekt. De meeste tochten vinden plaats in het zuiden, rond Menai Bay Marine Park. Onderweg snorkelt u mogelijk in een beschutte baai, vaart u op een traditionele houten dhow, eet u vers bereide vis en zeevruchten op het strand en ziet u, met wat geluk, dolfijnen.

Wie voor een boottocht kiest, moet er rekening mee houden dat niet alles precies volgens plan verloopt. Dat is extra belangrijk wanneer u met kinderen reist. Vraag voor vertrek om reddingsvesten voor iedereen en controleer of ze goed passen. Voelt de situatie op het water onveilig, dan is terugkeren en annuleren verstandiger, ook als u al betaald hebt.

Duiken met perslucht

Duiken blijft een van de populairste activiteiten op Zanzibar. De kustwateren van de archipel hebben uitstekende duiklocaties voor zowel beginners als ervaren duikers. Hier ziet u koralen en vele soorten vissen, schildpadden en octopussen, zeesterren en zeekomkommers, inktvissen, dolfijnen en ander onderwaterleven. Voor liefhebbers van diepduiken en meer uitdagende omstandigheden zijn er locaties met aanzienlijke diepte en sterke stroming.

Populaire duiklocaties op Zanzibar:

• Leven Bank – een onderzeese berg met een rifplateau ten noorden van Nungwi Beach, geschikt voor gevorderde duikers; in de omgeving worden soms walvishaaien en bultruggen gezien
• Big Wall – een steile wand bij Mnemba Island, 50 meter hoog, met veel grotten en interessante richels
• Nankivell en Hunga – twee naburige riffen ten westen van Nungwi, geschikt voor alle niveaus, met veel koralen en scholen vis
• Aquarium – een koraalwand bij Nakupenda Beach, waar grote aantallen koraalduivels, trompetvissen, grondels en andere soorten leven
• Mwana Wa Mwana – een prachtig rif met harde en zachte koralen ten noorden van Tumbatu Island
• Kichafi – een mooi rif ten noordoosten van Zanzibar Island, waar u met de stroming kunt meedrijven
• Kizidi Reef – een bijzonder rijk rif in het zuiden van Zanzibar, binnen het beschermde Menai Bay-gebied; roggen, murenen, zeepaardjes, palingen en weekdieren worden hier vaak gezien, en soms ook platvissen, steenvissen en bladvissen.

Naast de locaties rond Zanzibar Island kunt u ook elders in Tanzania duiken. Veel duikers beschouwen de wateren rond Mafia Island als de beste van het land. Het is de minst commerciële optie en past goed bij reizigers die rustigere, natuurlijkere duiklocaties verkiezen boven drukke plekken.

Zoekt u indrukwekkende onderwaterlandschappen en rijk zeeleven, dan spreekt duiken rond Pemba Island u waarschijnlijk aan. Het is geschikt voor zowel beginners als ervaren duikers, met locaties die afhankelijk van de omstandigheden eenvoudig of uitdagender kunnen zijn. Een ander voordeel is de rust. De meeste trips vertrekken in kleine groepen van ongeveer twee tot vier personen, en het komt vaak voor dat u een duiklocatie voor uzelf hebt, zonder andere boten in de buurt.

De grotten van Zanzibar

Op het hoofdeiland liggen verschillende grotten die reizigers bezoeken om foto’s te maken en te zwemmen – veel ervan zijn gevuld met helder water.

De bekendste grotten van Zanzibar:

• Kuza (Kuza Cave) – een kalksteengrot met turkoois zoet water tussen de stranden van Paje en Jambiani aan de oostkust van het eiland
• Maalum (Maalum Cave) – een particuliere locatie met een grot waar u kunt zwemmen en daarna kunt ontspannen met een massage
• Kiwengwa (Kiwengwa Caves) – meerdere grotten landinwaarts in het oosten van het eiland, zonder water maar met stalactieten, en een nabijgelegen bosreservaat
• Mangapwani (Mangapwani Caves) – grotten aan de westkust met een tragische geschiedenis: tot slaaf gemaakte mensen die van het vasteland kwamen, werden hier verborgen nadat de slavenhandel al was verboden

Op het eiland zijn ook enkele grotpoelen waar zeeschildpadden in gevangenschap worden gehouden. Sommige plekken laten bezoekers met de dieren zwemmen, andere staan alleen voeren toe. Deze bedrijven presenteren zich vaak als “turtle conservation centers”, maar in de praktijk zijn het meestal toeristische attracties die verdienen aan het tentoonstellen van wilde dieren. We raden een bezoek af.

Dieren in Jozani Forest

Zanzibar heeft slechts één nationaal park: Jozani-Chwaka Bay National Park. Hier ziet u apen, bosantilopen, kameleons en tientallen vogelsoorten. De meest herkenbare bewoner van het park is de Zanzibarfranjeaap. Deze soort is endemisch voor Zanzibar en komt nergens anders voor. Vroeger leefde in het bos ook een ander endemisch dier, de Zanzibar-luipaard. Deze soort wordt inmiddels echter als uitgestorven beschouwd; luipaarden zijn al jarenlang niet meer op het eiland gezien.

In het park leven ook boomklipdassen en galago’s, maar dit zijn nachtdieren en de kans is klein dat u ze tijdens een dagexcursie ziet. Vlakbij ligt wel een Butterfly Center, waar u tientallen vlinders kunt zien en fotograferen, samen met galago’s, hagedissen en andere kleine bewoners van de bossen van Zanzibar.

Lokale specialiteiten proeven

De keuken van Zanzibar is vrij eenvoudig, net als in de rest van Tanzania, maar op het eiland ligt veel meer nadruk op vis en zeevruchten. Populair streetfood is onder meer Zanzibar-pizza, een gefrituurd platbrood met verschillende vullingen, pittige urojo-soep, mishkaki-spiesjes en natuurlijk samosa’s. Meestal wordt dit gecombineerd met versgeperst suikerrietsap of kokoswater.

Voor streetfood gaat u naar Forodhani Gardens in Stone Town. Elke avond zetten verkopers op de Forodhani-nachtmarkt tafels neer die hoog opgestapeld zijn met gefrituurde vis en zeevruchten. Overdag ziet u er ook lokale jongens naar het water sprinten en erin springen, terwijl ze met borden in hun handen optreden voor bezoekers.

Een klassieke safari op het vasteland

Een klassieke safari betekent open savanne en grote wilde dieren zoals leeuwen, olifanten en giraffen. Die vindt u niet op Zanzibar, maar wel op het vasteland, op ongeveer een uur afstand. Neemt u de veerboot en reist u daarna verder per auto, dan bereikt u het dichtstbijzijnde nationaal park: Mikumi. Met een vlucht reist u door naar de bekendste safaribestemmingen van Tanzania, waaronder het Serengeti Nationaal Park en de Ngorongoro-krater.

Hierna bekijken we wat u op Zanzibar misschien beter kunt vermijden.

Waarom kinderboerderijen met wilde dieren beter vermeden worden

Op Zanzibar vallen projecten die zich werkelijk op natuurbescherming richten meestal onder overheidstoezicht. Veel andere “rescue”-activiteiten die u geadverteerd ziet, werken als particuliere bedrijven die taal over dierenwelzijn gebruiken om tickets te verkopen. Dat geldt ook voor bekende plekken zoals Cheetah’s Rock en de zeeschildpaddenpoelen waar bezoekers betalen om te zwemmen en dicht bij de dieren te komen. Een eenvoudige vuistregel helpt: als het eruitziet en aanvoelt als een kinderboerderij met wilde dieren, behandel het dan ook zo.

Een lijst van bekende plekken op Zanzibar waar dieren worden uitgebuit:

• Cheetah’s Rock zoo
• Baraka Natural Aquarium sea turtle petting pool
• Mnarani Marine Turtles Conservation Pond petting pool
• Salaam Cave Aquarium Zanzibar petting pool

Waarom een bezoek aan zulke dierentuinen wordt afgeraden

• Het management misleidt bezoekers met de claim dat medewerkers voor de dieren zorgen en ze soms weer vrijlaten in het wild. In werkelijkheid houden ze dieren om eraan te verdienen (US$ 55–160 per persoon per bezoek).
• Dieren worden vaak onder slechte omstandigheden gehouden: landdieren in kleine kooien en zeedieren in vuil, stinkend water.
• Alle dieren in deze aaiparken leven onder voortdurende stress, omdat mensen ze aanraken en aaien. Zeeschildpadden bijten mensen vaak uit ongemak.
• Zeeschildpadden worden door bezoekers overvoerd met zeewier. Dat wordt gebruikt om een schildpad dichterbij te lokken voor foto’s.
• Groene zeeschildpadden kunnen van plantaardig voedsel leven, maar karetschildpadden hebben ook sponzen nodig in hun dieet. Alle schildpadden in aaipoelen krijgen ontoereikende voeding met onvoldoende voedingsstoffen. Verkeerde voeding leidt tot rachitis en orgaandegeneratie.
• Zieke dieren in deze dierentuinen worden niet behandeld.

Op Changuu Island bevindt zich een opvang voor Aldabra-reuzenschildpadden, waar schildpadden worden gefokt om de populatie te vergroten. Bezoekers kunnen het verblijf van de dieren betreden en ze voeren. Dit project staat onder toezicht van de autoriteiten van Zanzibar, maar de omstandigheden laten nog altijd veel te wensen over. Het terrein is erg klein; er is weinig groen, jonge dieren worden in krappe kooien gehouden en er is fysiek contact tussen bezoekers en dieren.

Tijdens het zwemmen en snorkelen kan het verleidelijk zijn om zeesterren en andere dieren uit het water te halen wanneer u ze vindt. Misschien wilt u ze in het licht beter bekijken of zelfs fotograferen. Zeedieren in de lucht brengen is schadelijk: zeesterren krijgen direct geen zuurstof meer en beginnen te stikken, en alle dieren ervaren ernstige stress die tot ziekte of zelfs de dood kan leiden.

Zeeleven komt het mooist tot zijn recht in zijn natuurlijke leefomgeving.

Voorzichtigheid bij onveilige activiteiten

Elke actieve activiteit, zeker op het water, vraagt om extra aandacht, en nog meer wanneer u met kinderen reist. Op Zanzibar gaan veel operators te nonchalant met veiligheid om. Enkele betrouwbare touroperators en professionele duikscholen springen er positief uit, maar u mag er niet van uitgaan dat elke excursie volgens dezelfde standaard wordt uitgevoerd.

Reist u als gezin en wilt u wateractiviteiten ondernemen, kies dan een reisverzekering die sport en excursies specifiek dekt. De standaard verplichte verzekering voor Zanzibar sluit ongevallen die verband houden met deze activiteiten vaak uit, waardoor extra dekking of een uitgebreidere polis nodig kan zijn.

Meer weten over reizen in Tanzania?

Ons team denkt graag met u mee. We kennen de belangrijkste bestemmingen in Tanzania uit eigen ervaring. Onze reisspecialisten aan de voet van de Kilimanjaro delen praktische tips en helpen u uw reis zorgvuldig vorm te geven.