Kilimanjaro beklimmen met een beperking: echte verhalen en voorbereiding van expedities

Blinde reizigers, rolstoelgebruikers en klimmers zonder onderste ledematen hebben de top van de Kilimanjaro bereikt; sommigen voltooiden de beklimming uitsluitend op hun armen. Hun prestaties laten zien dat de hoogste berg van Afrika binnen bereik ligt voor iedereen die bereid is zichzelf uit te dagen.

In dit artikel delen we echte verhalen van klimmers die ondanks fysieke beperkingen de top bereikten. Ook spreken we met Dmitry, hoofd van de afdeling bergbeklimmingen bij Altezza Travel, over de zorgvuldige voorbereiding en uitvoering van dit soort expedities.

5 inspirerende verhalen van klimmers met een beperking op de Kilimanjaro

Blinde klimmers: van eerste pogingen tot wereldrecords 

Februari 1969: zeven blinde reizigers, begeleid door vier gidsen en dragers, maakten een historische beklimming van de Kilimanjaro. Het was de eerste expeditie in zijn soort, en de voorbereiding kostte het team slechts een paar weken.

Door zware weersomstandigheden konden ze het hoogste punt, Uhuru Peak (5.895 meter), niet bereiken. Wel bereikten ze het topplateau en een van de tussenpunten: bronnen verschillen hierover en noemen ofwel Stella Point (5.756 meter) of Gilman’s Point (5.685 meter). Zulke hoogtes bereiken zonder moderne uitrusting, in extreme kou en zonder het omliggende terrein te kunnen zien, was zonder twijfel een opmerkelijke prestatie.

Veertig jaar later, in 2009, bereikte een ander team van acht blinde klimmers, ondersteund door 17 assistenten, met succes de top van de Kilimanjaro en vestigde twee wereldrecords. Het eerste gold voor de grootste groep visueel beperkte klimmers die de hoogste top van de Kilimanjaro bereikte; het tweede was voor de 13-jarige Max Ashton, die de jongste blinde klimmer werd die het dak van Afrika bereikte.

Bernard Goosen – de eerste man in een rolstoel op de Kilimanjaro

De Zuid-Afrikaan Bernard Goosen werd geboren met cerebrale parese. Toch bereikte hij in 2003 met succes Uhuru Peak, een van de best gedocumenteerde voorbeelden van bergbeklimmen met een rolstoel op de Kilimanjaro. Nog indrukwekkender: in 2007 herhaalde hij de beklimming en bracht hij zijn eerdere tijd terug van negen naar zes dagen.

Het Zuid-Afrikaanse platform Mail & Guardian Thought Leader deed destijds niet alleen verslag van zijn beklimming, maar bood ook de mogelijkheid om deze online te volgen.

Goosen gebruikte een speciaal ontworpen rolstoel met een versterkt frame, waarmee hij het grootste deel van de route zelfstandig kon afleggen.

De laatste etappe naar de top, een van de zwaarste delen van de beklimming, is zelfs voor ervaren klimmers moeilijk, en het terrein daar is niet geschikt voor rolstoelen. Op dit stuk werd hij geholpen door een gids en een drager.

Erica Davis – de eerste vrouw met een dwarslaesie op de Kilimanjaro

In 2005 kreeg Erica Davis, op 23-jarige leeftijd, de diagnose van een rugaandoening waardoor zij vanaf haar middel verlamd raakte. Ze liet zich daardoor niet tegenhouden. Ze werd actief in de sport en nam deel aan wielerwedstrijden en marathons. In 2009 nodigde de Challenged Athletes Foundation (CAF) haar uit om deel te nemen aan een expeditie naar de Kilimanjaro.

Erica’s voorbereiding op de Kilimanjaro-beklimming duurde drieënhalve maand. Voor de beklimming bouwde Colours Wheelchairs speciaal een rolstoel met versterkte wielen en een verstevigd frame. Erica werd vergezeld door haar vriendin en mede-atlete Tara Butcher, die een amputatie onder de knie heeft, samen met drie gidsen en 33 dragers. Elke dag bracht het team tot 12 uur op het pad door.

Erica legde het grootste deel van de route op eigen kracht af; op de steilere stukken sprong het ondersteuningsteam bij. De expeditie bereikte Uhuru Peak op 31 januari 2010. Later werd Erica’s tocht het onderwerp van de documentaire Through the Roof.

Kyle Maynard bereikte de top zonder protheses

Kyle Maynard werd in 1986 in de VS geboren met een aangeboren aandoening die de ontwikkeling van ledematen beïnvloedt. Toch werd hij worstelaar, deed hij aan CrossFit en opende hij zijn eigen sportschool. Zijn autobiografie, No Excuses: The True Story of a Congenital Amputee Who Became a Champion in Wrestling and in Life, werd een bestseller van The New York Times.

In 2010 deed hij in Georgia zijn eerste beklimmingspoging. Als onderdeel van de voorbereiding moesten deelnemers 1.000 meter roeien op een roeimachine en daarna sprintten zij naar de top van Stone Mountain, die 512 meter hoog is. Waar de meesten het parcours in 25 minuten voltooiden, deed Maynard er 1 uur en 46 minuten over. Later herinnerde hij zich:

In 2011 vertrok Kyle om de Kilimanjaro zonder protheses te beklimmen. Tijdens zijn training gebruikte hij op maat gemaakte modules van fietsbanden en beschermende kussens die met ducttape waren vastgezet. Later maakten Orthotic Specialists speciale hulpmiddelen met Vibram-zolen, gevormd naar zijn ledematen. Daarmee bereikte hij Uhuru Peak zonder rolstoel of krukken.

Spencer West beklom het grootste deel van de route op zijn handen

De Amerikaan Spencer West werd in 1981 geboren met een ernstige aangeboren aandoening, waardoor zijn benen op vijfjarige leeftijd onder het bekken werden geamputeerd. In juni 2012 vertrok hij met vrienden om de Kilimanjaro te beklimmen. De expeditie steunde het Redefine Possible-project, waarmee 750.000 dollar moest worden opgehaald om de toegang tot schoon water in Oost-Afrika te vergroten.

West legde ongeveer 80% van de route af op zijn handen en gebruikte voor de resterende 20% een rolstoel. Op de zwaarste stukken hielpen zijn vrienden hem.

Volgens West was de tocht vanaf het begin zwaar, met hitte, ruig terrein en de toenemende effecten van de hoogte. Zijn vrienden begonnen symptomen van hoogteziekte te ervaren, waaronder duizeligheid, zwakte en misselijkheid. Ondanks deze uitdagingen bereikte het hele team na zeven dagen de top.

Beklimmingen voor mensen met een beperking met Altezza Travel

Altezza Travel organiseert al meer dan 10 jaar beklimmingen van de Kilimanjaro en heeft talloze expedities voor mensen met een beperking begeleid. Het team bestaat uit professionele, gediplomeerde gidsen die zijn getraind in eerste hulp in de wildernis. Zij dragen altijd extra zuurstof, Diamox om symptomen van hoogteziekte te helpen beheersen, evenals radio’s en satelliettelefoons om voortdurend contact te houden met het ondersteuningscentrum en de hulpdiensten.

Voorbereiding van de beklimming

Onder reizigers met een beperking komen amputaties en visuele of auditieve beperkingen het vaakst voor. Er bestaat geen standaardaanpak voor de voorbereiding van deze expedities: elke situatie wordt individueel beoordeeld. Gidsen brengen de risico’s in kaart en passen de dagelijkse routine en de technische aspecten van de beklimming daarop aan, legt Dmitry uit, hoofd van de afdeling bergbeklimmingen bij Altezza Travel.

Klimmers met amputaties hebben speciale voorbereiding nodig, omdat standaardprotheses niet zijn ontworpen voor bergachtig terrein. Er zijn gespecialiseerde sportprotheses beschikbaar, die individueel worden geselecteerd. Voordat zij de Kilimanjaro proberen te beklimmen, raden we aan te beginnen met een eenvoudigere trekking om kracht op te bouwen en de prothese te testen.

Voor rolstoelen geldt hetzelfde: standaardmodellen zijn niet geschikt voor bergachtig terrein, daarom worden gespecialiseerde rolstoelen in fietsstijl gebruikt. In beide gevallen worden klimmers altijd begeleid door assistenten.

Op weg naar de top

De expedities volgen de standaardroutes voor de Kilimanjaro-beklimming en er gelden geen formele restricties, al zijn er wel aandachtspunten. Zo zijn klimmers die gespecialiseerde rolstoelen gebruiken doorgaans beter uit de voeten op de Kilema-fietsroute. Voor klimmers met protheses wordt de Rongai-route vaak als toegankelijker beschouwd. Deze heeft minder technisch veeleisende delen, zoals de Barranco-wand, al duurt de beklimming langer dan via de Lemosho-, Machame- of Umbwe-route.

Ongeacht de route blijft ondersteuning van een team nodig, dus de uiteindelijke keuze moet gebaseerd zijn op persoonlijke voorkeuren. De aanwezigheid van een ondersteuningsteam is bovendien verplicht voor alle klimmers in het Kilimanjaro Nationaal Park.

Meer weten over reizen in Tanzania?

Ons team denkt graag met u mee. We kennen de belangrijkste bestemmingen in Tanzania uit eigen ervaring. Onze reisspecialisten aan de voet van de Kilimanjaro delen praktische tips en helpen u uw reis zorgvuldig vorm te geven.

Meer interessante artikelen