CPAP-apparaten en slaapapneu op de Kilimanjaro

Kunt u tijdens een Kilimanjaro-beklimming een CPAP-apparaat gebruiken?

Ja. Bergbeklimmers bij wie obstructieve slaapapneu is vastgesteld, kunnen CPAP-apparaten veilig en effectief gebruiken tijdens expedities op grote hoogte. Soms worden ze ook aanbevolen voor mensen bij wie slaapapneu is vastgesteld, maar die thuis normaal geen CPAP-apparaat gebruiken. Voor de beklimming is het essentieel om een arts te raadplegen, een goede beoordeling te laten uitvoeren en persoonlijk advies te krijgen, ook over hoe uw CPAP-instellingen mogelijk moeten worden aangepast naarmate de hoogte toeneemt.

Slaapapneu en hoogte

Tijdens het stijgen wordt ademhalen moeilijker, omdat de lucht ijler wordt: met elke ademhaling krijgt u minder zuurstof binnen. Hoe hoger u komt, hoe minder zuurstof het lichaam ontvangt. Voor mensen die al ademstops tijdens de nacht hebben, kan deze combinatie aanzienlijke problemen veroorzaken. De slaap raakt gefragmenteerd en sommige bergbeklimmers zijn ’s nachts kortademig. Na zo’n nacht wordt men vaak uitgeput, slaperig, prikkelbaar en met hoofdpijn wakker.

De top van de Kilimanjaro ligt op 5.895 m. Tijdens de beklimming verandert de ademhaling ’s nachts op de volgende manieren:

• Vanaf 1.800 m ontstaat zelfs bij gezonde mensen hoogtegebonden periodieke ademhaling: langzame, oppervlakkige ademhalingen wisselen af met snelle, diepe ademhalingen, vaak gevolgd door enkele seconden zonder ademhaling.
• Vanaf 2.500 m wordt periodieke ademhaling duidelijker en neemt het risico op hoogteziekte toe.
• Op 4.200 m verdubbelt het totale aantal obstructieve apneu-aanvallen en hypopneuënEen hypopneu is een gedeeltelijke vermindering van de ademhaling, terwijl een apneu een volledige ademstop is. verdubbelt.

Met andere woorden: op grote hoogte neemt de slaapkwaliteit bij iedereen af, maar mensen zonder slaapapneu acclimatiseren meestal. Bij mensen met obstructieve apneu-aanvallen wordt de nachtelijke ademhaling daarentegen steeds moeilijker; vaak is ondersteuning nodig om tijdens de slaap normaal te blijven ademen.

Meer over ademhaling op grote hoogte leest u in onze uitgebreide gids over de voorbereiding op trekking op grote hoogte.

CPAP-gebruik tijdens een Kilimanjaro-beklimming

Het Journal of the American Medical Association geeft aan dat iedereen die thuis een CPAP-apparaat gebruikt, dit ook moet meenemen wanneer hij of zij naar grote hoogte reist. Mensen die slaapapneu hebben, maar normaal geen CPAP-therapie gebruiken, krijgen het advies om vóór de beklimming een longarts of slaapspecialist te raadplegen. Mogelijk hebben zij er baat bij om het apparaat in elk geval tijdens de expeditie te gebruiken.

Tot ongeveer 2.400 m kunnen de meeste bergbeklimmers goed uit de voeten met automatisch aanpassende CPAP-instellingen. Boven die hoogte kan een apparaat echter handmatige kalibratie nodig hebben, tenzij het automatisch compenseert voor veranderingen in de luchtdruk. Een arts kan helpen de juiste instellingen voor elke hoogte te bepalen. Handmatige drukaanpassing wordt meestal noodzakelijk doordat de omgevingsluchtdruk op 2.400 m met ongeveer een kwart daalt ten opzichte van zeeniveau. Voorbij dit punt leveren CPAP-apparaten zonder hoogtecompensatie een zwakkere luchtstroom, waardoor de zuurstofopname afneemt en apneuklachten kunnen verergeren.

Hoe laadt u een CPAP-apparaat op in de bergen?

Als uw model uitneembare batterijen gebruikt, neemt u meerdere sets mee. Voor een beklimming van 7–8 dagen zijn 2–4 accupacks meestal voldoende. Controleer vóór uw expeditie wel altijd de werkelijke batterijduur. Ook warmte is belangrijk: de batterijen blijven ’s nachts het best in uw slaapzak, zodat ze in de kou geen capaciteit verliezen.

Tijdens een Kilimanjaro-expeditie met Altezza Travel kunnen lege batterijen naar ons basiskantoor worden gebracht. Daar worden ze opgeladen en vervolgens naar uw volgende kamp geleverd. Voor het extra werk van de dragers geldt een toeslag, maar dankzij deze service hoeft u zelf geen grote hoeveelheid batterijen mee te dragen.

Een andere mogelijkheid is het meenemen van een generator om uw batterijen of CPAP-apparaten met vaste voedingssystemen op te laden. Als u de Kilimanjaro met Altezza Travel beklimt, kan uw manager generatorhuur aan uw programma toevoegen. Deze service kost 1.000 USD en omvat de vergunning om een generator het nationale park in te brengen, evenals de betaling voor twee dragers die de generator en de benodigde brandstof dragen.

Problemen met slaapapneu op de Kilimanjaro voorkomen

Om obstructieve slaapapneu op hoogte te helpen voorkomen, adviseren veel specialisten het gebruik van Diamox (acetazolamide). Dit geldt zowel voor mensen die normaal CPAP-therapie gebruiken als voor mensen die dat niet doen. De American Medical Association ondersteunt deze conclusie, maar overleg met uw arts is essentieel voordat u met de medicatie begint.

Onderzoek bevestigt ook dat acetazolamide effectief is bij het verminderen van slaapapneuklachten op grote hoogte.

Conclusie

Als u voor uw Kilimanjaro-beklimming een CPAP-apparaat nodig hebt, is het verstandig dit mee te nemen. CPAP-gebruik helpt u beter te slapen, sneller te acclimatiseren aan de hoogte en vergroot de kans dat u de top van Afrika’s hoogste berg succesvol bereikt.

Meer weten over reizen in Tanzania?

Ons team denkt graag met u mee. We kennen de belangrijkste bestemmingen in Tanzania uit eigen ervaring. Onze reisspecialisten aan de voet van de Kilimanjaro delen praktische tips en helpen u uw reis zorgvuldig vorm te geven.

Meer interessante artikelen