De geschiedenis van koffie: oorsprong en wereldwijde triomf

Koffie is na water de populairste drank ter wereld. Vooral in Noord- en Zuid-Amerika, Europa en Australië is koffie bijzonder geliefd. Toch ligt in geen van deze regio’s de oorspronkelijke bakermat van koffie. De geschiedenis van koffie laat zien hoe en waarom deze drank uitgroeide tot een favoriet in zoveel verschillende delen van de wereld.

In dit artikel leest u:

• Wanneer werd ontdekt dat koffiebessen eetbaar zijn?
• Waar groeiden koffiebomen oorspronkelijk?
• Wie smokkelde koffie om de plant overzee te telen en te verkopen?
• Wanneer verschenen de eerste moderne koffiehuizen?
• Welk land is tegenwoordig wereldleider in koffieproductie?
• Is koffie goed voor u, en hoeveel kunt u drinken zonder uzelf te schaden?

Waar komt het woord "koffie" vandaan?

Vaak kunnen we uit woorden afleiden waar dingen en verschijnselen vandaan komen. De belangrijkste theorie over de herkomst van het woord "koffie" voert via het Arabisch terug naar het oude koninkrijk Kaffa, dat van de 14e tot de 19e eeuw in het huidige Ethiopië lag.

Er zijn drie onbetwistbare feiten:

• Het thuisland van de arabica-koffieboom ligt in het huidige Ethiopië;
• De Arabieren waren de eersten die leerden koffie te zetten, nadat zij in Ethiopië de bessen van de koffieboom hadden ontdekt;
• Het Arabische woord voor koffie is "qahwa".Het Arabische woord قهوة (qahwa, qahwah) betekent "koffie". Oorspronkelijk werd dit woord gebruikt voor een soort wijn. De geschiedenis van het woord gaat vermoedelijk terug op de wortel qhh, die "donkere kleur" betekent. Mogelijk werd deze nieuwe drank, die inderdaad donker was, met hetzelfde woord aangeduid.

Opmerkelijk genoeg verwees dit Arabische woord aanvankelijk naar een soort wijn, voordat het werd gebruikt voor de nieuw ontdekte drank. Vanuit het Arabisch verspreidde het woord zich, in licht gewijzigde vormen, naar alle andere talen van mensen die later van de smakelijke en opwekkende Arabische drank gingen genieten.

Wijn en koffie hebben enkele overeenkomsten, zoals een belangrijk smaakkenmerk – zuurgraad – en een stimulerend effect. Beide dranken zijn wereldwijd populair. Ook de expertise die nodig is voor professionele proeverijen lijkt op elkaar: zowel sommeliers als koffieproeversEen koffieproever is een professionele proever die de kwaliteit van koffiebonen kan beoordelen, evenals de smaak en het aroma van de bereide drank. volgen jarenlang een intensieve opleiding om de fijnste nuances in deze dranken te leren onderscheiden.

Het begin van de koffeegeschiedenis: Afrika en de Arabieren

Koffie als drank was al vóór de 14e eeuw bekend. Men neemt aan dat de mensheid er al meer dan 1.000 jaar mee vertrouwd is. Inwoners van Noordoost-Afrika dronken de smakelijke drank al lange tijd. De eerste betrouwbare vermeldingen van koffieconsumptie zoals wij die vandaag kennen, dateren uit het midden van de 15e eeuw en komen uit het gebied van het huidige Jemen. Vóór die periode zijn er alleen fragmentarische verwijzingen naar een drank met de naam "bunchum", die vermoedelijk werd gemaakt van hele, ongebrande bessen.

Wie vond koffie als eerste uit?

Er bestaat een legende over een Ethiopische herder genaamd Kaldi, die in de 9e eeuw leefde. Volgens het verhaal aten zijn geiten rode bessen en bladeren van bomen, waarna ze de hele nacht wakker bleven. De herder proefde de bessen zelf en voelde een golf van energie. Vervolgens deelde hij zijn ontdekking met monniken uit een plaatselijk klooster, die koffiebessen als eersten gebruikten om wakker te blijven tijdens lange diensten.

De vroegste vermeldingen van een drank gemaakt van bessen van de koffieboom dateren van rond 600 na Christus. De drank werd bereid in Caïro en Mekka. Hij wordt genoemd in het werk van de oude Griekse dichter Homerus en van de Perzische artsen Al-Razi en Avicenna. Allen beschrijven de drank als een middel tegen slaperigheid.

Rond 1100 kwamen de Arabieren voor het eerst op het idee om de bessen te malen en vervolgens te koken, zodat de smaak rijker werd. Op het Arabisch Schiereiland begonnen handelaren geïmporteerde koffiebomen te telen. Aanvankelijk was dit nog geen wijdverbreide praktijk, maar rond 1200 had koffie het huidige Turkije bereikt. Daar werden de bonen voor het eerst gebrand en gezet, waarna de drank met het koffiedik werd gedronken. Tegen het midden van de 14e eeuw verschenen de eerste koffiepotten: met de hand gemaakte keramische kannen.

Koffie werd steeds populairder in Arabische dorpen en steden. Al snel verschenen de eerste openbare koffiehuizen. Daar dronken mensen een drank die op de huidige koffie leek, terwijl ze praatten, bordspellen speelden, naar muziek luisterden en politiek bespraken. Op een gegeven moment werden Arabische koffiehuizen broedplaatsen van vrij denken, waar ontevreden Perzen, Syriërs en Turken koffie dronken en hun grieven tegen de autoriteiten uitten. Deze periode vormde de eerste serieuze bedreiging voor koffie, die deze tijd wellicht niet had overleefd. De autoriteiten sloten koffiehuizen en verboden koffie zelf. Het bereiden van de drank verschoof naar de huiselijke sfeer, buiten het publieke zicht. Ook hier loopt de geschiedenis van koffie parallel aan die van wijn, die eveneens met verboden te maken kreeg en daardoor ondergronds werd geproduceerd.

Koffie overleefde de periode van verboden en verspreidde zich daarna nog breder. Arabische handelaren besloten vervolgens niet alleen koffiebomen te telen, maar ook gebrande koffie aan andere landen te verkopen. Zij smokkelden koffieplanten van Ethiopië naar Jemen en legden daar de eerste koffieplantages ter wereld aan. Dit gebeurde in de 14e en 15e eeuw en luidde het tijdperk in waarin koffie Europa bereikte.

Wanneer begonnen Europeanen koffie te drinken?

De Jemenitische Arabieren gingen sluw te werk: nadat zij de koffieplant feitelijk uit Afrika hadden ontvreemd, voorkwamen zij dat koffiezaden en zaailingen Arabië verlieten. Alleen gebrande bonen werden verkocht. De verkoop van groene bonen was verboden. Vanuit Jemen reikte de handel door het hele Midden-Oosten, waaronder Turkije, Perzië en Egypte, en verder naar Noord-Afrika.

Tegen het einde van de 16e eeuw bereikten steeds meer reisverslagen over de smakelijke Arabische drank Europa. De belangstelling voor koffie bracht Europeanen ertoe actief naar deze drank te zoeken. Uiteindelijk arriveerden in 1580 de eerste monsters van koffiebonen in Europa. Italië was het eerste Europese land dat met koffie kennismaakte. Vanaf dat moment volgden de ontwikkelingen elkaar snel op.

Venetiaanse handelaren kochten koffie in de haven en verkochten die tegen buitensporige prijzen aan de rijkste inwoners van de stad. In die tijd was koffie een ongelooflijk kostbare luxe. In Italië kreeg koffie te maken met zijn tweede historische verbod: de drank werd de "duivelsdrank" en een oosterse plaag genoemd. De paus proefde echter de heerlijke drank en stond consumptie toe. De Verenigde Oost-Indische Compagnie begon koffie naar Engeland te smokkelen. In 1637 opende in Engeland het eerste koffiehuis buiten het Midden-Oosten. Via het Nederlands vond het woord "coffee" (koffie) zijn weg naar veel talen in de wereld.

De eerste koffiehuizen in Europa

In de jaren 1640 verschenen de eerste koffiehuizen op het Europese vasteland. Het allereerste opende in Venetië. Koffie verspreidde zich snel door Europa: in Oostenrijk, Frankrijk, Duitsland en Nederland. In de steden openden koffiehuizen elkaar in hoog tempo op en trokken zij estheten en intellectuelen aan. Veel oude Europese koffiehuizen die vandaag nog bestaan, herinneren er met trots aan dat zij werden bezocht door Voltaire, George Sand, Benjamin Franklin, Thomas Jefferson, de latere keizer Napoleon I Bonaparte, Johann Goethe, Felix Mendelssohn, Giacomo Casanova en andere beroemde figuren.

Studenten kwamen vaak in koffiehuizen en leerden tijdens intellectuele discussies soms meer dan in hun colleges aan de universiteit. Uit koffieclubs voor heren en uit ontmoetingen van zakenmensen in Europa, en later in Amerika, groeiden grote organisaties die een aanzienlijke invloed hadden op de wereldgeschiedenis en de economie. Een voorbeeld is de verzekeringsmarkt Lloyd’s of LondonLloyd's of London is een verzekeringsmarkt die ontstond in Lloyd's Coffee House in Londen. Edward Lloyd opende het koffiehuis in 1686. Scheepseigenaren, zeelieden en handelaren kwamen er vaak samen. Zij waren geïnteresseerd in het verzekeren van schepen, handel en makelaarsdiensten. Door deze onderwerpen te bespreken, begonnen zij de traditie om verzekeringsovereenkomsten te sluiten bij een kop koffie. Dat leidde tot het ontstaan van deze markt en van verschillende andere verzekerings- en scheepvaartondernemingen., ontstaan in Londen tijdens zakelijke bijeenkomsten in een koffiehuis. In New York werd de tweede verdieping van een koffiehuis de plek van wat wij nu kennen als de New York Stock Exchange, de grootste effectenbeurs ter wereld.

Koffie in Amerika en verder

Begin jaren 1660 brachten de Nederlanders de eerste koffie naar Noord-Amerika – naar hun eigen nederzetting, Nieuw-Amsterdam. Koffie werd er snel populair en enkele jaren later, toen de stad onder Engels bestuur kwam, kreeg zij de naam New York. Zo begon de reis van koffie door Amerika. De koffiehuizen van New York werden later voorlopers van tavernes.

In 1665 bereikte koffie het hof in Rusland, waarmee de drank in de 17e eeuw zijn intrede deed in het land. De Russische tsaar Aleksej Romanov kreeg koffie van zijn arts voorgeschreven als een "goed middel tegen een opgeblazen gevoel, verkoudheid en hoofdpijn". Later begon zijn zoon, keizer Peter de Grote, met zijn kenmerkende ijver een koffiecultuur in Rusland te stimuleren, nadat hij tijdens zijn reizen in Nederland verliefd was geworden op de drank.

Hoe hielpen de Nederlanders koffie verspreiden?

Als maritieme macht droegen de Nederlanders sterk bij aan de verspreiding van koffie over de wereld. Zij beheersten de eilanden Java, Sumatra en Ceylon (Sri Lanka), waar de eerste koffieplantages buiten het Arabisch Schiereiland werden aangelegd. De eerste koffiebomen op het verre Aziatische vasteland groeiden in Nederlandse kassen aan de kust van India. Ook stichtten zij de eerste plantage in Zuid-Amerika, in Suriname. De Nederlandse hoofdstad Amsterdam werd het Europese centrum van de koffiehandel.

De burgemeester van Amsterdam schonk enkele koffiebomen aan de Franse koning Lodewijk XIV de Bourbon. De smaak van de koffiedrank beviel hem zo goed dat hij opdracht gaf een plantage aan te leggen op het Franse eiland Bourbon. Daar werd de Bourbon-variëteit ontwikkeld, een mutatie van de Typica-variëteit, die tegenwoordig de meest verbreide koffievariëteit ter wereld is. Vrijwel alle andere arabica-variëteiten – en dat zijn er meer dan 500 – stammen af van juist die ene variëteit, die in het eerste kwart van de 18e eeuw op het eiland werd gekweekt. We bespreken de soorten en variëteiten van koffie in het artikel over de beste koffie ter wereld.

De Nederlanders bleven koffie naar Zuid- en Midden-Amerika brengen en plantages aanleggen. Het laatste land was Brazilië. Tegenwoordig is dit de belangrijkste koffieleverancier ter wereld, ver voor alle andere landen. Brazilië levert ongeveer een derde van alle koffie die op de wereldmarkt terechtkomt. Rond dezelfde tijd legden de Britten plantages aan in de Blue Mountains van Jamaica, waar vandaag een van de duurste en meest geliefde variëteiten wordt geteeld: Blue Mountain.

In 1732–1734 componeerde de beroemde musicus Johann Sebastian Bach zijn bekende Koffiecantate in opdracht van een koffiehuiseigenaar, bij wie hij veel tijd doorbracht. Het werk was een reactie op weer een poging, ditmaal van de Duitse autoriteiten, om koffie te verbieden, vooral voor vrouwen. In de aria van de cantate klinkt het: "Ach! Hoe zoet smaakt koffie! Lieflijker dan duizend kussen, zoeter dan muskaatwijn!" Tegenwoordig is deze ode aan de drank een van Bachs meest uitgevoerde werken.

De Boston Tea Party

In 1773 vond in Amerika de zogeheten Boston Tea Party plaats: een protestactie van Amerikaanse kolonistenIn die tijd bestonden in Noord-Amerika de Britse Amerikaanse koloniën, gevormd in de 17e en 18e eeuw. Halverwege de jaren 1770 begon de revolutionaire oorlog van de Dertien Koloniën tegen Groot-Brittannië, dat hen bestuurde. Frankrijk, Nederland en Spanje vochten aan de zijde van de kolonisten tegen de Britten. De Britse koloniën werden onafhankelijk en riepen zichzelf uit tot de Verenigde Staten van Amerika. Later sloten andere koloniën zich bij hen aan, en tegenwoordig kennen we dit land als de VS. tegen de hoge theebelasting die door de Britse regering was opgelegd. In de haven van Boston gooiden demonstranten een lading thee van drie volle schepen overboord. De harde reactie van de Britse autoriteiten wakkerde het verzet verder aan, wat uiteindelijk leidde tot de Amerikaanse Revolutie. Zoals bekend resulteerde die in de onafhankelijkheid van de Verenigde Staten ten opzichte van het Britse Rijk, de totstandkoming van de Amerikaanse grondwet en de vorming van democratische instituties met een scheiding in drie machten. Er waren ook meer mondiale gevolgen, maar hier gaat het om de geschiedenis van koffie. Het resultaat van de Boston Tea Party was dat koffie in Amerika populair werd en werd uitgeroepen tot de drank van patriotten. 

Welk land drinkt de meeste koffie ter wereld?

Tegenwoordig consumeren de VS, samen met Brazilië, meer koffie dan welk ander land ook. Als we niet naar het totale volume kijken, maar naar de hoeveelheid koffie per persoon, staan de Finnen bovenaan: gemiddeld 12 kilogram koffie per inwoner per jaar.

In de 19e eeuw "hielp" Afrika Brazilië om de grootste koffieproducent te worden en speelde het opnieuw een rol in de geschiedenis van deze drank. Van 1822 tot 1888 werden enorme stukken tropisch bos gekapt voor koffieplantages. Koffie werd op ongekende schaal verbouwd. Tot slaaf gemaakte mensen die uit Afrika waren aangevoerd, vormden de belangrijkste arbeidskracht bij het kappen van de bossen en het werk op de plantages. Deze snelle groei van de koffieproductie in Brazilië, en ook op Java, overspoelde de markten met koffiebonen, waardoor de prijs daalde van het ooit kostbare product dat alleen voor welgestelden bereikbaar was. Vanaf dat moment werd koffie zelfs in arme gezinnen gedronken.

In de tweede helft van de 19e eeuw begon gebrande koffie, verpakt in zakken, in kruidenierswinkels te verschijnen. Een bezoek aan een koffiehuis was niet langer nodig wanneer iemand een kop koffie wilde: thuis zetten werd mogelijk. De populariteit van koffie blijkt ook uit het feit dat in de 19e eeuw stoomkoffiezetapparaten voor thuisgebruik verschenen. In die tijd werden ook de eerste cafetières ontwikkeld, al werd het ontwerp pas in 1929 gepatenteerd. Vandaag heeft de liefde voor koffie, samen met technologische toegankelijkheid, ertoe geleid dat veel woningen en kantoren beschikken over persoonlijke "minikoffiebars": koffiemachines.

In de jaren 1890 voltooide koffie zijn reis rond de wereld en keerde de plant terug naar de plek waar zijn eeuwenlange tocht over de planeet begon. In 1893 werden koffiebomen uit Brazilië naar Kenia gebracht, dat grenst aan Ethiopië, om plantages aan te leggen. In dezelfde jaren begonnen Duitse koloniale bestuurders koffie te importeren in TanganyikaVan 1885 tot 1919 stond het vasteland van het huidige Tanzania onder bestuur van het Duitse Keizerrijk. Technisch gezien heette het toen niet Tanganyika, maar maakte het deel uit van Duits-Oost-Afrika. De naam Tanganyika werd van 1919 tot 1961 gebruikt, onder bestuur van Groot-Brittannië.. Zo heette het gebied van het huidige Tanzania, de zuidelijke buur van Kenia. In 1898 brachten katholieke missionarissen voor het eerst koffie naar de voet van de Kilimanjaro.
Als touroperator Altezza Travel wonen en werken we in Tanzania, aan de voet van de Kilimanjaro. We kennen Tanzaniaanse koffie en de lokale geschiedenis van dit landbouwgewas van dichtbij. Als u Tanzania wilt bezoeken, organiseren we met plezier een excursie naar de beste koffieplantage op de hellingen van de Kilimanjaro. Voor nu kijken we naar de meer dan eeuw oude koffeegeschiedenis van dit land. Omdat hier bonen van premiumkwaliteit worden geteeld, is die nationale koffieverhalen bijzonder interessant.

De geschiedenis van koffie in Tanzania

De officiële koffeegeschiedenis van dit land begint in 1898. Maar al in de 16e eeuw verbouwde het Haya-volk, dat ten westen van het grote Victoriameer leefde, robustakoffie. Die kwam hier vanuit het noorden, uit Ethiopië. De Haya zetten niet de vertrouwde koffiedrank, maar maakten iets specifieks. Zij kookten hele bessen en voegden kruiden toe. Daarna werd het ontstane brouwsel ingedampt en gerookt, zodat er een mengsel ontstond waarop gekauwd kon worden. Zo werd het geconsumeerd. Zij noemden het amwani. Dit mengsel op basis van koffiebessen werd gebruikt tijdens rituelen, en alleen leiders en hun gevolg mochten erop kauwen. De aangeplante koffiebomen stonden onder controle van hooggeplaatste leden van de samenleving.

Aan het einde van de 19e eeuw werd arabica geïntroduceerd in Tanganyika. De eerste plantages verschenen aan de kust bij Tanga en in het Usambara-gebergte. Daarna, met de aanleg van spoorwegen, kwam koffie dichter bij de Kilimanjaro. In 1911 werd zelfs een bevel uitgevaardigd om in elke regio koffiezaailingen te planten. Vanaf dat moment bereikte Tanzaniaanse, of beter gezegd Tanganyikaanse, koffie Europa en werd Oost-Afrika gepresenteerd als een geschikte regio voor koffieteelt. Dit alles werd georganiseerd door het koloniale bestuur van het Duitse Keizerrijk.

Na de Eerste Wereldoorlog kwam Tanganyika onder Brits bestuur, dat de lokale koffie-industrie verder ontwikkelde. Tegen 1925 hadden de Britten hier meer dan 10 miljoen koffiezaailingen geplant. In 1930 richtte het Britse bestuur de Kilimanjaro Native Cooperative Union (KNCU) op, die boeren verenigde. De organisatie is vandaag nog altijd succesvol actief, hoewel Tanganyika in 1961 ophield een Brits protectoraat te zijn, onafhankelijk werd en later Tanzania werd.

De onafhankelijke regering van Tanzania besteedde bijzondere aandacht aan de koffie-industrie, breidde plantagegebieden uit en organiseerde niet alleen de verkoop van afgewerkte bonen, maar zette ook onderzoek in gang. In het land is het Tanzania Coffee Research Institute (TaCRI) actief. Ook andere organisaties werken in het belang van Tanzaniaanse producenten. Tussen 300.000 en 400.000 kleine huishoudens zijn betrokken bij de koffieproductie, waardoor koffie een belangrijk sociaal en economisch onderdeel van het land is en werk biedt aan ongeveer 2,5 miljoen mensen.

Wat andere Afrikaanse landenNaast Ethiopië, Kenia, Oeganda en Tanzania kunnen de volgende landen worden beschouwd als belangrijke Afrikaanse koffieproducenten: Ivoorkust, Kameroen, Madagaskar, Gabon, de Democratische Republiek Congo, Rwanda, Burundi, Togo, Guinee, de Centraal-Afrikaanse Republiek, Nigeria, Ghana, Angola, Malawi, Zimbabwe en Liberia. Elk van hen leverde in 2023 meer dan 454 ton koffiebonen aan de markt. Er zijn ook kleinere leveranciers. betreft, behoren Ethiopië, Kenia en Oeganda tot de leiders. Daarnaast zijn er andere opvallende spelers op de Afrikaanse koffiemarkt. Ook zij telen premiumproducten die wereldwijd hoog worden gewaardeerd.

Welke regio produceert de meeste koffie ter wereld?

Ter vergelijking volgen hier de cijfersAlle gegevens zijn afkomstig uit het meest recente rapport van de International Coffee Organization voor de jaren 2021/2022. voor koffieproductie in het seizoen 2021/2022, per regio:

• Zuid-Amerika produceerde het meest, met 77,5 miljoen zakkenIn de koffie-industrie is het gebruikelijk om volumes van koffiezendingen te meten in zakken van 60 kilogram. koffie.
• Azië, inclusief Oceanië, leverde 51,4 miljoen zakken.
• Afrika produceerde 19,27 miljoen zakken.
• Midden-Amerika en Mexico produceerden samen 19 miljoen zakken.

Innovaties in het koffiezetten

Nu keren we terug naar de tweede helft van de 19e eeuw en bekijken we wat er nog meer belangrijks gebeurde in de wereld van koffie. Rond de overgang van de 19e naar de 20e eeuw werd oploskoffie uitgevonden: een droog extract van koffiebonen. De bonen worden gebrand, gemalen en met heet water verwerkt. Daarna worden ze gedroogd via sproeidrogen of vriesdrogen. In het eerste geval ontstaat een poeder, in het tweede geval gebroken korrels.

Begin 20e eeuw werd een methode uitgevonden om cafeïne uit koffie te verwijderen met behoud van smaak. Zo ontstond cafeïnevrije koffie, een koffiedrank die veilig is voor mensen die om medische redenen geen cafeïne kunnen gebruiken, omdat cafeïne de bloeddruk beïnvloedt.

Gedurende de 20e eeuw groeiden zowel de productie als de populariteit van koffie. Industriële mogelijkheden maakten voortdurende vernieuwingen in koffietechnologie mogelijk: brandmachines voor bonen en koffiemachines voor het bereiden van verschillende dranken. Koffieketens openden hun deuren; de grootste werd Starbucks, dat tegenwoordig wereldwijd meer dan 35.000 winkels onder eigen merk heeft. Er werden nieuwe drankrecepten ontwikkeld, en vandaag zijn dat er meer dan 30. Tegen 1995 was koffie de populairste drank ter wereld geworden: jaarlijks werden meer dan 400 miljard koppen koffie gedronken. Al deze trends zetten zich tot op de dag van vandaag voort.

Dit zijn de belangrijkste mijlpalen in de geschiedenis van koffie. Wie alle wendingen in het lot van onze vertrouwde drank volgt, beseft dat Arabieren, Turken en Brazilianen laatkomers zijn in de koffiewereld. Zij hebben veel bijgedragen aan de koffiecultuur. Toch vindt de koffieplant haar oorsprong in Afrika.

Tot slot beantwoorden we veelgestelde vragen over koffie: of de drank schadelijk of juist gunstig is, welke hoeveelheden onderzoekers aanbevelen en hoe koffie het menselijk lichaam beïnvloedt. Hopelijk heeft u op dit moment een goede kop koffie bij de hand. Met elke slok leest u verder door alle antwoorden.

Veelgestelde vragen over koffie

In Indonesië, Vietnam, de Filipijnen, India en andere landen wordt kopi luwak op industriële schaal geproduceerd. Op boerderijen worden tienduizenden civetkatten onder onhygiënische omstandigheden in kooien gehouden en gedwongen koffiebessen te eten. Ze worden uitgehongerd om te voorkomen dat ze het enige beschikbare voedsel weigeren: koffiebessen. De kwaliteit van de bessen wordt niet gecontroleerd. Koffiebonen die uit de kooien worden verzameld, worden niet op samenstelling onderzocht. Op verpakkingen staat ten onrechte "Collected in the Wild". Dieren in kooien staan voortdurend onder stress, wat blijkt uit bloederige uitwerpselen en vroege sterfte.

In ons artikel over kopi luwak-koffie beschrijven we de situatie rond de productie van dit merk in detail. We raden ten zeerste af om kopi luwak-koffie te kopen en een industrie te steunen die winst maakt op basis van dierenmishandeling. In plaats daarvan leest u bij ons over Afrikaanse dieren.

Meer weten over reizen in Tanzania?

Ons team denkt graag met u mee. We kennen de belangrijkste bestemmingen in Tanzania uit eigen ervaring. Onze reisspecialisten aan de voet van de Kilimanjaro delen praktische tips en helpen u uw reis zorgvuldig vorm te geven.

Meer interessante artikelen