Top van de Kilimanjaro: hoogste berg van Afrika

De Kilimanjaro is een legendarisch vulkanisch massief, bekroond door Uhuru Peak – het hoogste punt van Afrika, op 5.895 meter hoogte. In dit artikel van Altezza Travel gaan we in op wat de top van de Kilimanjaro zo bijzonder maakt: de eerste beklimmingen, de tocht door regenwouden en de gletsjers die langzaam verdwijnen.

Geologie van de top van de Kilimanjaro

Volgens de Geological Society of London is de Kilimanjaro een slapende vulkaan die vermoedelijk ongeveer 1 miljoen jaar geleden is ontstaan. De berg ligt in de Oost-Afrikaanse Rift, een breuk in de aardkorst. Via deze rift steeg magma naar het oppervlak en ontstond een keten van vulkanen, waarvan het Kilimanjaro-massief de grootste is.

De berg heeft een complexe opbouw: feitelijk bestaat hij uit drie samengegroeide vulkanen. De eerste, Shira, is de oudste en laagste. Deze vulkaan is al lange tijd uitgedoofd en gedeeltelijk ingestort, waardoor op de westflank het Shira-plateau is ontstaan. De tweede, Mawenzi, reikt tot 5.149 meter. De derde, de centrale vulkaan Kibo, is de jongste en hoogste. Het hoogste punt van de Kilimanjaro – Uhuru Peak – ligt op de rand van de Kibo-krater.

De laatste grote uitbarsting van Kibo vond vermoedelijk honderdduizenden jaren geleden plaats, maar vulkanologen classificeren de vulkaan nog altijd niet als uitgedoofd. Dicht bij de top zijn nog tekenen van vulkanische activiteit zichtbaar: scheuren waaruit hete gassen ontsnappen en zwavelafzettingen in de krater. In grote lijnen is de berg in rust, en volgens voorspellingen is het onwaarschijnlijk dat hij in de komende millennia ontwaakt.

De drie kraters van de Kilimanjaro zijn niet het enige wat de berg bijzonder maakt. Wie van de voet naar de top klimt, maakt in feite een tocht van de tropen naar het arctische hooggebergte, langs vijf klimaatzones: cultuurland, regenwoud, heide- en veenland, alpiene woestijn en arctische zone. Vooral die laatste zone is fascinerend.

Gletsjers op de top van de Kilimanjaro

De gletsjers en sneeuwkap op de top van de Kilimanjaro spreken al generaties tot de verbeelding. Het glanzend witte ijs tegen de Afrikaanse hemel inspireerde reizigers en schrijvers – denk aan Ernest Hemingways The Snows of Kilimanjaro.

Helaas smelten deze beroemde sneeuwvelden in hoog tempo. Volgens glacioloog en klimaatexpert Douglas Hardy van de University of Massachusetts Amherst (VS) zijn de gletsjergebieden op de top van de Kilimanjaro sinds de eerste kartering in 1912 met 91% gekrompen. Aan het begin van de 20e eeuw was de top van Kibo bijna volledig met gletsjers bedekt; vandaag blijven slechts verspreide restanten over. NASA's Earth Observatory stelt dat wetenschappers het er inmiddels in grote lijnen over eens zijn dat de vraag niet óf het ijs van de Kilimanjaro zal verdwijnen, maar wanneer. Sommige prognoses wijzen op 2060.

Vandaag liggen er nog twee grote ijsvelden op de top: het noordelijke en het zuidelijke ijsveld, aan weerszijden van de Kibo-krater. De gletsjers scheuren open – in 2012 registreerden onderzoekers dat het noordelijke ijsveld in twee geïsoleerde delen uiteenviel.

Voor reizigers van nu betekent dit dat er mogelijk nog maar enkele decennia resten om de legendarische sneeuwvelden van de Kilimanjaro te zien.

Eerste beklimmingen van de Kilimanjaro

De eerste succesvolle beklimming van het hoogste punt van Afrika vond plaats op 5 oktober 1889, door de Duitse geograaf Hans Meyer en de Oostenrijkse bergbeklimmer Ludwig Purtscheller. Zij bereikten de rand van de Kibo-krater en werden de eerste gedocumenteerde klimmers die de top haalden.

38 jaar na Meyers beklimming bereikte voor het eerst een vrouw Uhuru Peak: de 22-jarige Australische Sheila MacDonald, op 31 juli 1927. Opmerkelijk genoeg was zij niet van plan geweest de Kilimanjaro te beklimmen, hoewel ze een ervaren bergbeklimmer was. Ze reisde naar Afrika voor een safari en om haar neef te bezoeken, Captain Archie Ritchie, destijds hoofd wildbeheer in Kenia.

Aan boord van het schip ontmoette Sheila echter William K. West, lid van de Alpine Club, waarvan haar vader toevallig vicepresident was. West vertelde dat hij naar Afrika reisde om de Kilimanjaro te beklimmen en nodigde haar uit om mee te gaan. Het volledige verhaal van deze indrukwekkende tocht vertellen we in ons artikel "De eerste vrouw op de Kilimanjaro."

In de 20e eeuw groeide de Kilimanjaro uit tot een symbool van avontuur. Door zijn relatieve toegankelijkheid en zijn bekendheid als "het hoogste punt van Afrika" werd de berg populair onder reizigers uit de hele wereld – een status die hij nog altijd heeft. Anders dan in de tijd van Meyer is de berg niet langer voorbehouden aan een kleine elite: vrijwel iedereen kan naar Tanzania reizen en de Kilimanjaro beklimmen.

Meer weten over reizen in Tanzania?

Ons team denkt graag met u mee. We kennen de belangrijkste bestemmingen in Tanzania uit eigen ervaring. Onze reisspecialisten aan de voet van de Kilimanjaro delen praktische tips en helpen u uw reis zorgvuldig vorm te geven.

Meer interessante artikelen