Op de avond van 21 oktober 2022 zagen inwoners van Moshi, een stad aan de voet van de Kilimanjaro, een vreemd licht op de berg. Aanvankelijk was het klein en leek het op een vuurlijn ergens boven het bos. Zo begon de brand op de helling van de hoogste berg van Afrika en een van de belangrijkste natuurgebieden van het continent.
De brand. De eerste dagen.
Vroeg de volgende ochtend ontvingen we meer informatie van de senior commissioners van het Kilimanjaro Nationaal Park, die zich naar de plek hadden gehaast. Een gebied met lage vegetatie op ongeveer 4.000 meter hoogte in de Karanga-vallei stond in brand, niet ver van Millennium Camp, maar niet dichtbij genoeg om de groepen op de route in gevaar te brengen. Parkrangers gingen het door vuur getroffen gebied inspecteren, terwijl de National Park Service begon met het organiseren van de bluswerkzaamheden.
De vorige brand op de Kilimanjaro, in 2020, besloeg 95 vierkante kilometer. 5 hutten van Horombo Camp brandden af en commerciële organisaties hielpen bij de bluswerkzaamheden. Ook deze keer stonden we klaar om een eigen blusteam op te zetten. Twee jaar eerder rustte Altezza Travel 100 mensen uit, die een beslissende rol speelden bij het bestrijden van de brand, terwijl alle andere bedrijven samen slechts 80 mensen inzetten.
Diezelfde dag meldde het management van het nationaal park dat de brand op korte termijn zou worden ingesloten, dat de situatie onder controle was en dat toeristen geen gevaar liepen. We werden bedankt voor onze snelle reactie en bereidheid om te helpen, maar kregen te horen dat men de brand met eigen middelen onder controle kon krijgen. Al op 23 oktober landde een groep van 200 mensen op de zuidelijke helling van de Kilimanjaro en begon met het graven van brandgangen rond de getroffen gebieden. Politie en brandweer, evenals studenten van de toerismeopleiding, werden bij het werk betrokken.
Altezza Travel sluit zich aan bij de strijd tegen het vuur
Het nieuws over de brand verspreidde zich snel, eerst in de Tanzaniaanse media en kort daarna ook internationaal. Helaas was de brand na de eerste twee dagen nog niet geblust. Tegen maandag 24 oktober waren er nieuwe brandhaarden ontstaan en werkten er te weinig mensen in het park om die allemaal aan te pakken. Harde wind en het uitblijven van regen, die alleen nog in de weersverwachtingen verscheen, droegen bij aan de verspreiding van het vuur. De opstijgende rookkolom boven het bos in de verte was zelfs zichtbaar vanuit Machame, waar het kantoor van Altezza Travel is gevestigd.
Het werd duidelijk dat de brandweerlieden op de berg extra hulp nodig hadden. Het management van het nationaal park nam contact met ons op en vroeg om 50 mensen die konden helpen bij het aanleggen van een brandgang. Een team van dragers, gidsen en koks, uitgerust door Altezza Travel, sloot zich aan bij de operatie om het brandende ecosysteem van het park te beschermen. Ook eenheden van het Tanzaniaanse leger werden ingezet bij het blussen, wat de situatie had moeten doen kantelen. Volgens premier Kassim Majaliwa werden in totaal 900 soldaten gemobiliseerd.
Dit was het begin van het korte regenseizoen dat kenmerkend is voor deze regio, en waar iedereen op hoopte. De eerste lichte regen viel over het bos en de Afro-alpiene weiden, al was die nog niet voldoende. De weersverwachtingen voorspelden meer regen in de dagen erna. Toch bleven we video's ontvangen van onze gidsen en dragers, met brandende en rokende heidevegetatie.
Meerdere keren per dag volgden we nieuwe brandhaarden op de bijgewerkte satellietbeelden. Hun aantal liep op tot enkele tientallen. De vegetatie op de Kilimanjaro bleef branden. Op 29 oktober, meer dan een week nadat de brand was begonnen, ontvingen we een rapport van onze gids Elia, die deelnam aan de blusmissie. Het vuur had zich over de Karanga-rivier verspreid en bewoog westwaarts richting de Barranco-vallei. De volgende dag zagen we dat de brand Umbwe Campsite en Barranco Camp naderde. We besloten daarop verantwoordelijkheid te nemen en een brandgang aan te leggen langs de Machame-route. Allereerst was het belangrijk Machame Camp te beschermen; daarnaast moest het vuur uit de buurt van het Shira-plateau blijven.
Op 31 oktober vertrokken nog eens 100 dragers en gidsen van Altezza Travel naar Machame Camp om ten oosten van Machame Camp en hoger op de berg een 15 meter brede brandgang aan te leggen. Ons team had enkele dagen om bergopwaarts een brandbarrière te creëren, over een totale lengte van 1,5 kilometer. Alle benodigde gereedschappen gingen mee, waaronder kettingzagen.
We richtten een kamp in met warme maaltijden en alles wat het team nodig had. Drie bergkoks gingen mee naar de hellingen van de Kilimanjaro. De hele groep werd verdeeld in teams van 10 man; elk team werd geleid door een gids die contact hield met het kantoor en het werk met de andere teams coördineerde.
Het goede nieuws in de daaropvolgende dagen was dat er geen nieuwe brandhaarden meer ontstonden. In de laatste dagen van oktober, precies volgens het seizoen, begon het eindelijk te regenen op de Kilimanjaro, wat veel hielp om het brandende gebied te beperken. Ons team bleef in de eerste dagen van november langs de Machame-route werken en trok noordwaarts richting de uitgang bij Shira Camp.
Zo droeg Altezza Travel opnieuw bij aan het blussen van een brand in een van de belangrijkste en bekendste nationale parken van Afrika. Onze standvastige dragers en gidsen hielpen het vuur op de hellingen van de Kilimanjaro te stoppen en voorkwamen dat het zich naar grotere gebieden verspreidde. Daarnaast wisten we te voorkomen dat de brand de Machame-route en de campings langs die route bereikte. Helaas heeft het vuur het ecosysteem van de regio wel beschadigd.
De nasleep van de brand
De brand werd door gezamenlijke inzet geblust. Een maand later maakten de autoriteiten officieel de balans op en beoordeelden zij de omvang van de schade aan het Kilimanjaro Nationaal Park, dat op de UNESCO-werelderfgoedlijst staat.
Het vuur brandde ongeveer 10 dagen en vernietigde iets meer dan 34 vierkante kilometer natuurlijke vegetatie in het park. Dat komt overeen met bijna 2 procent van de totale oppervlakte van het nationaal park. Volgens een rapport van Tanzania National Parks Conservation Commissioner William Mwakilema werden vooral planten getroffen zoals de Tanzaniaanse endemen Dendrosenecio kilimanjari (giant groundsel) en Lobelia deckenii, adelaarsvaren (Pteridium centrali-africanum), Gladiolus watsonioides (Mackinder's gladiolus), de struik Myrica salicifolia, Kniphofia thomsonii met bloemstengels van 3 meter – de hoogste van alle Kniphofia-soorten – Erica en andere grassen.
Vaste planten zoals de giant groundsel, die al tientallen en soms eeuwenlang op de hellingen van de Kilimanjaro staan, zijn een bijzonder pijnlijk verlies. Bekend is dat ze slechts 3 tot 5,5 centimeter per jaar groeien. Dat betekent dat exemplaren die 10 meter hoog worden ongeveer 250 jaar oud kunnen zijn. Elke dode plant van deze soort is een onherstelbaar verlies voor het nationaal park.
Dieren die zich niet snel kunnen verplaatsen, zoals reptielen en amfibieën, werden bijzonder zwaar getroffen door de brand. Slangen, hagedissen en knaagdieren hebben onder de vlammen geleden. Helaas zijn er ook meerdere sterfgevallen gemeld van kleine -antilopen.
Als we de omvang van de laatste twee branden vergelijken, kunnen we zeggen dat de schade deze keer kleiner was. Twee jaar eerder brandde een gebied van 100 vierkante kilometer af, terwijl het door het vuur getroffen gebied dit keer drie keer kleiner was. Waarschijnlijk heeft de eerdere ervaring iedereen geleerd hoe men adequater en sneller moet reageren. Dit jaar werd veel gesproken over de noodzaak om branden in een vroeg stadium beter te signaleren, zodat grotere branden kunnen worden voorkomen. Dat is hier extra belangrijk, omdat droog en heet weer veel vaker voorkomt dan regenachtig weer. Ook werden plannen van de Tanzaniaanse regering genoemd om geld vrij te maken voor geavanceerde apparatuur voor branddetectie.
Wat de oorzaak betreft, loopt het onderzoek nog. De belangrijkste hypothese is menselijk handelen, waarbij vooral stropers of lokale bewoners die honing verzamelen als verdachten worden genoemd. Feit is dat bijen met rook uit de korven worden verdreven. Daarvoor wordt open vuur gemaakt, wat in het nationaal park strikt verboden is.
We hopen dat de Tanzaniaanse regering, samen met het verantwoordelijke ministerie en de autoriteiten van het nationaal park, maatregelen zal nemen om toekomstige branden op de Kilimanjaro te voorkomen. Bij Altezza Travel zijn we ook trots op onze mensen, die snel reageerden op de oproep om te helpen bij de brandbestrijding en zonder aarzeling aan de brandgangen werkten. Alle gidsen en dragers die aan de bluswerkzaamheden deelnamen, ontvingen van het bedrijf een bonus. We spreken onze oprechte dank uit voor hun inzet en moed.
Gidsen en dragers van Altezza Travel die betrokken waren bij de bestrijding van de Kilimanjaro-brand van 2022:
- Elia Joel Mshanga
- Bosco Thomas Liweuli
- Joseph Lihiru
- Paul Bernard Daki
- Wilson Godfrey Harry
- Ramadhan Ally
- Japhet Frank Warioba
- Robart Emanuel Mushi
- Livestone Meela
- Jonathan Elisaria Lyatuu
- Emmanuel Maliyatabu Mtuka
- Elinihaki Elibahati Mzava
- Jacob Bitesigirwe
- Edward Edes Mushi
- David Chalambo Athuman
- Arone Maurus Myovela
- Erasto Nyalali
- Emily William Kimaro
- Athuman Ally
- Said Ramadhani
- Emanuel Clemence Mboya
- Malki Athumani
- Obeid Sabato Mwijarubi
- Lazaro Mushi
- Abdallahazizi Ramadhani
- Twalibu Mohamedi Ismail
- Maliki Muhidini Ndossa
- Richard Kirenge Gaweda
- Joseph Kombe
- John Kyara
- Maneno Joachim Mgiliwe
- Patrick Lugilira
- Israel Kileo
- Nelson Joseph Mhango
- Daniel Fabiani
- Amazi Ibrahim
- Ernest Lihiru
- James Ngaya Mbowe
- Gabriel Sawe
- Dickson Ndossi
- Stanslaus Fabian Masawe
- Daniel Massawe
- Chancha Andrea Kamana
- Obedi Matela
- Denis Sakita Kaora
- Muddy Yasin
- Japhet Mollel
- Abeid Said
- Yahaya Abdallah Chamle
Alle content op Altezza Travel wordt samengesteld op basis van deskundige inzichten en grondig onderzoek, in lijn met ons Redactioneel beleid.
Meer weten over reizen in Tanzania?
Ons team denkt graag met u mee. We kennen de belangrijkste bestemmingen in Tanzania uit eigen ervaring. Onze reisspecialisten aan de voet van de Kilimanjaro delen praktische tips en helpen u uw reis zorgvuldig vorm te geven.
