Sneeuwt het in Afrika?

Verzengende zon het hele jaar door, drukkende hitte en droogte – dat is het beeld dat vaak met Afrika wordt geassocieerd. Toch klopt dit maar ten dele. Het continent omvat meerdere klimaatzones, met niet alleen woestijnen, maar ook uitgestrekte tropische bossen, majestueuze bergketens met gletsjers en zelfs sneeuwduinen. Sneeuwval is uiteraard zeldzaam en komt vooral voor op bergtoppen.

Afrika is kortom veel te veelzijdig om in stereotypen te vatten. Daarom schetsen we een vollediger en nauwkeuriger beeld, met een overzicht van de sneeuwrijkste plekken op het continent.

Sneeuw in equatoriaal Afrika. Sneeuwt het in Afrika?

In het equatoriale deel van het continent is het klimaat heet, met een zeer hoge luchtvochtigheid en overvloedige seizoensregens. Sneeuw komt hier voor op hoogtes boven 4.500 meter. De beste plekken om sneeuw te vinden liggen in Oost-Afrika: op de toppen van de Kilimanjaro, Mount Kenya, de Rwenzori en het Simiengebergte.

1. Sneeuw op de Kilimanjaro in Tanzania

De hoogste berg van Afrika (5.895 meter) ligt zeer dicht bij de evenaar. De Kilimanjaro bevindt zich in Tanzania, in het gelijknamige nationale park. Afhankelijk van het tijdstip van de dag en de hoogte kan het weer op de berg binnen één dag variëren van zeer warm tot extreem koud.

De grote hoogte van Afrika's hoogste top en de equatoriale passaatwinden maken het klimaat op de bovenste hellingen van de Kilimanjaro behoorlijk koel. Aan de voet van de Kilimanjaro ligt de gemiddelde temperatuur tussen 21 en 27 °C, terwijl de nachttemperaturen op Uhuru Peak kunnen schommelen tussen -7 °C en -29 °C. Als u van plan bent deel te nemen aan een expeditie om de Kilimanjaro te beklimmen, bereidt u zich dan niet alleen voor op warme, comfortabele omstandigheden, maar ook op regen, wind, kou en zelfs sneeuw.

Moessonwinden vanaf de Indische Oceaan stuiten op de berg, waar opstijgende lucht afkoelt en vocht loslaat in de vorm van regen en sneeuw op de top. Het belangrijkste regenseizoen loopt van maart tot en met mei, met een kortere regenperiode in november.

Kilimanjaro-expedities vinden het hele jaar door plaats, maar tijdens het regenseizoen is de beklimming zwaarder. De meest comfortabele periode om de top te bereiken loopt van eind december tot begin maart en van half juni tot eind oktober. In de overige maanden overheersen zware regens, en door het steeds onvoorspelbaardere klimaat van Tanzania zijn exacte omstandigheden moeilijk te voorspellen. Een goede voorbereiding op onverwachte veranderingen is daarom essentieel.

2. Sneeuw op Mount Kenya in Kenia

Mount Kenya ligt dicht bij de evenaar. Aan de voet van de berg ligt de stad Nanyuki, waar een bord de evenaarslijn markeert – een bekende lokale bezienswaardigheid.

De berg reikt tot 5.199 meter en heeft 11 gletsjers op de top. Van de voet tot de top passeert u verschillende klimaatzones, die sterk van elkaar kunnen verschillen. De zuidoostelijke hellingen zijn bijvoorbeeld zeer nat en bedekt met dichte bossen. Op de top valt regelmatig sneeuw, die de gletsjers voedt.

Mount Kenya is de hoogste berg van het land en de op één na hoogste berg van Afrika, na de Kilimanjaro.

Sneeuwval op de berg komt voor van maart tot en met december, tijdens het regenseizoen. U treft echter alleen sneeuw aan wanneer u naar een hoogte van 4.300 meter klimt. In de droge seizoenen, van januari tot februari en van juli tot oktober, wordt het weer op de berg stabieler en zonniger. In deze maanden neemt de neerslag af tot een minimum en ontbreekt sneeuw. Het zicht verbetert, waardoor de indrukwekkende gletsjers voor klimmers zichtbaar worden.

3. Sneeuw in het Rwenzori-gebergte in Oeganda

In het hart van het Afrikaanse continent, te midden van tropische regenwouden op de grens van Congo en Oeganda, liggen de besneeuwde toppen van het Rwenzori-gebergte. Vermoed wordt dat deze bergen ooit bekendstonden als de mysterieuze "Mountains of the Moon". Die naam is mogelijk ontstaan omdat hun contouren alleen in het maanlicht zichtbaar worden, terwijl de dichte nevel van het tropische bos de toppen overdag verbergt.

De moderne naam Rwenzori gaat terug op de taal van het lokale ToroDe Toro zijn een volk in het westen van Oeganda en behoren tot de Bantoegroep.-volk: "Rwenjura". Deze uitdrukking kan worden vertaald als "regenmaker" of "koning van de wolken", een passende naam voor een gebergte waar het ongeveer 300 dagen per jaar regent.

De Rwenzori-keten strekt zich uit over 120 kilometer en bestaat uit zes belangrijke massieven. De hoogste top is Margherita Peak op Mount Stanley, met een hoogte van 5.109 meter, gevolgd door Speke op 4.890 meter en Baker op 4.844 meter. De andere massieven zijn Emin op 4.798 meter en Jessi op 4.715 meter, terwijl Luigi di Savoia 4.627 meter hoog is. Deze toppen worden van elkaar gescheiden door diepe valleien met dichte tropische bossen, waar het op lagere hoogtes heet en vochtig is. Op de top dalen de temperaturen echter vaak tot onder het vriespunt.

Gletsjers komen voor op de hellingen van Stanley, Speke en Baker vanaf ongeveer 4.400 meter hoogte, waar sneeuwval vaker voorkomt.

In het Rwenzori-gebergte zijn mist en regen veelvoorkomende verschijnselen. Er zijn echter ook twee droge seizoenen. Het eerste begint in juni/juli en duurt tot augustus; het tweede loopt van december/januari tot februari. Dit zijn de gunstigste periodes voor een beklimming.

Ooit was het volledige bergsysteem van de Rwenzori met ijs bedekt, maar vandaag zijn resten van die vroegere gletsjerpracht alleen nog te vinden op de drie hoogste bergen, waarbij Stanley het meeste ijs heeft. Sommige gegevens wijzen erop dat al het ijs op de Rwenzori-toppen tegen 2030 kan verdwijnen. Stanley is de hoogste berg van Congo en Oeganda en de derde hoogste van Afrika, na de Kilimanjaro en Mount Kenya. De noordzijde van Stanley is bedekt met sneeuw en ijs en leidt rechtstreeks naar de top.

4. Sneeuw in het Simiengebergte in Ethiopië

Ook in Ethiopië zijn afzonderlijke berggebieden waar op verschillende momenten sneeuwval is waargenomen. Zulke natuurverschijnselen zijn hier echter zeer zeldzaam. Het hoogste punt in het Simiengebergte reikt tot 4.533 meter. Toch is het vrijwel onmogelijk om hier een sneeuwdek te zien: de sneeuw smelt te snel.

Sneeuw in zuidelijk Afrika

Zuid-Afrika ligt op het zuidelijk halfrond en bevindt zich daardoor vrij ver van de evenaar. De seizoenen zijn hier dan ook omgekeerd. De zomer begint in december en duurt tot februari, terwijl de winter in juni begint en in augustus eindigt. Het is een land met uiteenlopende klimaten, waar u ook sneeuwval kunt meemaken.

In zuidelijk Afrika zijn er twee hoofdregio's waar vrij regelmatig sneeuw valt: Zuid-Afrika en Lesotho. Zuid-Afrika kent een grote verscheidenheid aan ecosystemen, van hoge bergen tot savannes, graslanden, bossen en zelfs toendra. Ook het Koninkrijk Lesotho is vermeldenswaardig. Dit land, volledig omsloten door Zuid-Afrika, ligt op een hoogte van meer dan 1.000 meter boven zeeniveau. Daarnaast is in het zonnige Namibië sneeuw waargenomen, al is aanzienlijke sneeuwval daar een zeldzame en gelukkige gebeurtenis. Hieronder bekijken we elk van deze regio's nader.

1. Sneeuwt het in Zuid-Afrika?

Het korte antwoord is: ja. Dit zijn de plaatsen en periodes waarin u sneeuw kunt aantreffen.

Cederberg

De Cederberg, ongeveer 300 kilometer ten noorden van Kaapstad in de West-Kaap, bestaat voornamelijk uit zandsteen. Het klimaat is hier bijzonder: extreem heet en droog in de zomer en zeer nat in de winter. Aan de voet van de bergen valt meestal regen, terwijl de toppen in de winter vaak met sneeuw bedekt zijn.

In juli 2024 viel er sneeuw tijdens een safari in Zuid-Afrika. Hoewel het in dit deel van het continent winter was, kwam de gebeurtenis onverwacht en zorgde zij voor verbazing. Video's van dieren in de sneeuw in Kaapstad verspreidden zich snel over het internet: leeuwen, neushoorns, olifanten en zelfs giraffen met sneeuw op hun kop en rug veroorzaakten online een golf van ongeloof en bewondering.

Sutherland

Een van de koudste plaatsen van Zuid-Afrika, waar sneeuw in het winterseizoen vrij normaal is, al valt die slechts ongeveer één keer per maand. Meestal gebeurt dit in juni, juli en augustus. De wintertemperaturen dalen hier gemiddeld tot -2 °C. Dit koude klimaat is te verklaren door de grote hoogte: de regio ligt op 1.458 meter boven zeeniveau.

In juli 2023 viel er sneeuw in Johannesburg, een van de grootste steden van Zuid-Afrika. Sneeuw is in de stad zeldzaam, waardoor deze gebeurtenis extra opmerkelijk was: het was de eerste sneeuwval in meer dan 10 jaar. Daarvoor viel de laatste sneeuw in Johannesburg in 2012.

Rhodes

Dit kleine dorp ligt in de DrakensbergenDe Drakensbergen vormen een bergsysteem in Zuid-Afrika, Lesotho en Eswatini. Het hoogste punt is Thabana Ntlenyana, dat 3.482 meter hoog is en in Lesotho ligt. en heeft een subtropisch hooglandklimaat, met milde zomers en droge, koele winters waarin af en toe sneeuw valt.

Rhodes ligt op iets meer dan 1.800 meter hoogte. Het dorp is ook het startpunt van het jaarlijkse winterevenement, de Rhodes Trail Run. Dit is een race van 52 kilometer over ruig terrein, die door het grensgebied met Lesotho loopt en langs de besneeuwde velden van Ben MacDhuiBen MacDhui is de hoogste top van de Oost-Kaap in Zuid-Afrika, met een hoogte van 3.001 meter. voert.

In de Drakensbergen vindt u ook Tiffindell, een Zuid-Afrikaans skigebied waar u drie maanden per jaar kunt skiën en snowboarden. De South African Mountain Club (MCSA) en de Ski Club van de University of Cape Town hebben het gebied uitgerust met skihutten. Wintersport in de Kaap blijft echter afhankelijk van seizoenssneeuw.

Hogsback

Dit is nog een klein dorp in de Amatola Mountains, gelegen op 1.963 meter hoogte. Het koele zeeklimaat wordt hier vaak vergeleken met Engels weer, met een gemiddelde wintertemperatuur van ongeveer 3,5 °C. Hoewel het zeldzaam is, sneeuwt het hier een paar keer per jaar, dankzij de hoge ligging van het dorp.

2. Sneeuw in Lesotho

Een van de weinige Afrikaanse landen waar sneeuw niet zo'n exotisch verschijnsel is, is Lesotho in zuidoostelijk Afrika. Dit hooggelegen koninkrijk wordt volledig omsloten door Zuid-Afrika, en sneeuwval komt hier veel vaker voor dan in andere Afrikaanse landen.

Lesotho is zelfs het enige land ter wereld waar elke vierkante meter land op meer dan 1.000 meter hoogte ligt. Meer dan 80% van het koninkrijk ligt nog hoger, boven 1.800 meter. Sommige regio's overschrijden zelfs de zeer grote hoogte van 3.000 meter. Sneeuw valt het vaakst van mei tot september, en in hoger gelegen gebieden kan bijna het hele jaar door sneeuw vallen. Dit geheel door land omgeven land herbergt ook Afriski, het tweede skigebied van zuidelijk Afrika.

3. Sneeuw in Namibië

Namibië heeft meer dan 300 zonnige dagen per jaar. De winters zijn hier doorgaans droog, met regenseizoenen tussen september en november en opnieuw van februari tot april. De neerslag is minimaal en langdurige droogtes komen vaak voor.

Toch is er in Namibië sneeuw waargenomen, al gebeurt dat zeer zelden. De laatst geregistreerde sneeuwval vond plaats in juni 2022.

Ligt er sneeuw in Noord-Afrika?

In het noordelijke deel van het continent zijn de seizoenen voor velen van ons vertrouwd. De winter loopt van december tot februari en de zomer van juni tot augustus. Het klimaat in deze regio's is meestal droog en woestijnachtig, met extreme hitte en minimale neerslag. Op grotere hoogte en in de Sahara kunnen de nachttemperaturen echter tot onder het vriespunt dalen. Hoewel het zeldzaam is, valt er in deze gebieden af en toe sneeuw. Sneeuwval is met name geregistreerd in Tunesië, Marokko en Algerije tijdens uitzonderlijk koude winters.

1. Sneeuw in Tunesië

Sneeuw in Tunesië is eerder uitzondering dan regel. In de wintermaanden kan het op de hoogste bergtoppen echter behoorlijk koud worden. Sneeuwval is waargenomen rond gebieden zoals Djebel ZaghouanDjebel Zaghouan is een berg en het hoogste punt van oostelijk Tunesië, met een hoogte van 1.295 meter., Jebel ech ChambiJebel ech Chambi is de hoogste berg van Tunesië en rijst 1.544 meter boven de stad Kasserine uit, in het west-centrale deel van het land. en andere nabijgelegen bergen.

Sneeuwval in een hete woestijn lijkt misschien ongelooflijk, maar in de afgelopen decennia is er meerdere keren sneeuw gevallen in de Sahara. De meest recente sneeuwval vond plaats in januari 2022.

2. Sneeuw in Marokko

Wie over sneeuw in Marokko spreekt, denkt al snel aan het AtlasgebergteHet Atlasgebergte is een bergketen in Noord-Afrika die de Sahara scheidt van de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan. De keten strekt zich uit over 2.500 kilometer en het hoogste punt is Mount Toubkal, met een hoogte van 4.167 meter., vooral aan het HogeDe Hoge Atlas is een bergketen die deel uitmaakt van het Atlasgebergte en in het westelijke deel van Noord-Afrika ligt, binnen Marokko. De keten strekt zich uit van de Atlantische kust tot aan de grens met Algerije in het oosten. De lengte bedraagt ongeveer 700 kilometer en de maximale hoogte bereikt 4.165 meter bij Mount Toubkal. en MiddenDe Midden-Atlas is een bergketen in Marokko en maakt deel uit van het Atlasgebergte. Het gebied beslaat 23.000 km² en strekt zich uit over 350 kilometer. Het hoogste punt is Mount Bou Nasser, met een hoogte van 3.340 meter.-Atlasgebergte. Sneeuwval komt hier vrij vaak voor. De stad Ifrane, vaak "het Zwitserland van Marokko" genoemd, ligt bijvoorbeeld op 1.665 meter hoogte en staat bekend om haar architectuur in alpiene stijl en besneeuwde winters. Ifrane heeft ook een skigebied met dezelfde naam. Een ander bekend skigebied is Oukaïmeden, gelegen op 2.600 meter hoogte, waar het toeristenseizoen van december tot april duurt.

3. Sneeuw in Algerije

In dit land overheerst een droog en woestijnachtig klimaat, waardoor sneeuw vrij zeldzaam is. Een deel van Algerije herbergt echter de Kleine AtlasDe Kleine Atlas, of Anti-Atlas, is een bergketen die deel uitmaakt van het Atlasgebergte. Zij ligt in Marokko, Algerije en Tunesië. Het hoogste punt is Mount Lalla Khedidja, met een hoogte van 2.308 meter., waar van tijd tot tijd sneeuw valt.

Klimaatverandering in Afrika

De snel veranderende weersomstandigheden op het continent zijn de afgelopen jaren een steeds urgenter vraagstuk geworden. Afrika wordt beschouwd als een van de kwetsbaarste regio's ter wereld, waar weerpatronen in een bijna catastrofaal tempo verschuiven. Zulke onbeheersbare klimaatvariabiliteit kan de landbouwproductie verminderen, de voedselzekerheid bedreigen en waterbronnen ernstig uitputten.

Verwacht wordt dat een waarschijnlijke wereldwijde temperatuurstijging van 1,5 °C in de komende decennia bijna de hele planeet zal beïnvloeden, met een algemene toename van de gemiddelde neerslag als gevolg. Afrika warmt momenteel echter sneller op dan de rest van de wereld.

In de grafiek hierboven staat rood voor warmere waarden en blauw voor koelere waarden (de gemiddelde temperatuur van 1971–2000 is als referentiepunt voor deze veranderingen genomen). Gegevensbron: Berkeley Earth.

Al deze klimaatveranderingen hebben de afgelopen jaren geleid tot onvoorspelbare en grillige weerpatronen in Afrika. De gletsjers op de Kilimanjaro, die zich al meer dan een eeuw terugtrekken, zullen naar verwachting binnen enkele decennia volledig verdwijnen door stijgende temperaturen. 

Voorlopig bestaat nog de kans om besneeuwde toppen te zien oprijzen boven equatoriale regenwouden en hete savannes. Misschien is de Kilimanjaro in Tanzania, de hoogste vrijstaande berg ter wereld, daarvoor de meest indrukwekkende plek.

Meer weten over reizen in Tanzania?

Ons team denkt graag met u mee. We kennen de belangrijkste bestemmingen in Tanzania uit eigen ervaring. Onze reisspecialisten aan de voet van de Kilimanjaro delen praktische tips en helpen u uw reis zorgvuldig vorm te geven.

Meer interessante artikelen